805 - هفته وحدت (2)
12 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

                                                              هفته وحدت   (2)

                                                         اتحاد کلمه در اسلام

اسلام داعيه جهاني دارد اسلام به عنوان يک آيين جهاني برنامه خود را سعادت آفرين براي همه بشر مي داند و همه انسان ها را به توحيد فرا مي خواند و براي بهتر زيستن، طرح جامعه آرماني اسلامي را ارائه مي دهد آنچه اين طرح را از طرح هاي ديگر ممتاز مي سازد، جهان بيني و ايدئولوژي آن است انجام اين رسالت مهم، بدون ارتباط و معاشرت با ملت ها و پيروان ديگر اديان، ميسور نيست.( نقش اسلام در توسعه حقوق بين الملل/56)
وَ اعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعاً وَ لَا تَفَرَّقُواْ وَ اذْکرُواْ نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیکمْ إِذْ کنتُمْ أَعْدَآءً فَأَلَّفَ بَینَ قُلُوبِکمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوناً وَ کنتُمْ عَلَی شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَکم مِّنْهَا کذلِک یبَینُ اللَّهُ لَکمْ ءَایتِهِ لَعَلَّکمْ تَهْتَدُونَ [ سوره آل عمران، آیه103]و همگی به ریسمان خدا، تمسّک جویید، و پراکنده نشوید؛ و نعمتِ خدا را بر خودتان، به یاد آرید، آنگاه که دشمنان (یکدیگر) بودید، و [او] میان دل های شما، الفت انداخت، پس به (برکتِ) نعمت او، برادران (همدیگر) شدید. و شما بر کنار حفره ای از آتش بودید، و شما را از آن نجات داد؛ اینگونه، خدا نشانه هایش را برای شما روشن بیان می کند؛ تا شاید شما راهنمایی شوید.
شأن نزول:
داستان نزول آیه ی فوق(  اين شأن نزول، آيه‏ى قبل را نيز شامل مى‏شود، ولى موجب انحصار معناى اين آيات‏نمى‏شود.)
 این گونه حکایت شده که دو قبیله ی مشهور انصار مدینه، یعنی اوس و خزرج، رقابت ها، کینه ها و دشمنی های دیرینه ای داشتند که بعد از اسلام جای خود را به برادری و محبت داده بود، اما گاهی این اختلافات نهفته شعله ور می شد. از جمله روزی دو نفر از اوس و خزرج به نام «ثَعلبَه» و «اسعَد»، در برابر هم، افتخاراتی را که بعد از اسلام کسب کرده بودند برمی شمردند. کم کم کار به جای باریک کشید و طرف داران دو طرف دست به اسلحه بردند.
خبر به پیامبر صلی الله علیه و آله رسید و حضرت در محل حاضر شدند و با بیان و تدبیر خویش صلح و صفا را در میان آنان برقرار کردند. در این جا بود که آیات فوق نازل شد و همگان را به اتحاد و تمسک به ریسمان الهی و مبارزه با هرگونه تفرقه دعوت کرد.[  تفسير نمونه، ذيل آيه و مجمع البيان، ج 2، ص 804.
و می فرماید: "إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَه فَأَصْلِحُوا بَینَ أَخَوَیکُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ: مؤمنان  برادر همدیگرند و بنابراین بایستی در میان دو برادر خود صلح را بر قرار کنند."  به این ترتیب آیه مزبور امر می کند که مؤمنان باهم برادری و محبت کنند و اگر هم به نحوی از یکدیگر دور شده اند، زمینه دوستی و قرب را با همدیگر فراهم کنند و چنانچه اختلاف و نزاعی میان دو یا چند نفر از آنان صورت گرفته؛ افرادی از آن میان برای ایجاد صلح و سازش میان آنها پیشگام شوند و زمینه آشتی و صلح را میان آنان فراهم نمایند.
درواقع نعمت برادری اسلامی یکی از بزرگترین نعمت های خداوندی است که بر مؤمنان ارزانی داشته شده است. خداوند در آیه 63 انفال  بار دیگر به یادآوری این نعمت پرداخته و می فرماید: " وَأَلَّفَ بَینَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِی الأَرْضِ جَمِیعاً مَّا أَلَّفَتْ بَینَ قُلُوبِهِمْ وَلَـکِنَّ اللّهَ أَلَّفَ بَینَهُمْ إِنَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ :  ومیان دل های آنها الفت افکند، که اگر همه آنچه را در روی زمین است خرج می کردی نمی توانستی میان دل هایشان الفت افکنی، ولی خداوند بین آنها الفت ایجاد کرد! همانا او توانا و حکیم است." البته این وحدت در سایه اطاعت از خدا و رسول گرامی او حاصل می شود، چنانکه در آیه  46 سوره انفال  فاصله گرفتن از پیامبر(ص) و رهنمودهای حیاتبخش آن بزرگوار را موجب اختلاف و تشتت و خواری مردم قلمداد می‌کند و با تاکید بیشتری بر این عامل همبستگی پای می‌فشارد و می‌فرماید: " وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ ۖ وَاصْبِرُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ: از خدا و پیامبرش اطاعت کنید و نزاع و کشمکش نکنید تا سست و ضعیف شوید، در این صورت قدرت و شوکت شما از میان می‌رود، بلکه در پاسداری از همبستگی و اطاعت از فرمان پیامبر صبر و استقامت ورزید که خدای سبحان به همراه استقامت کنندگان است."
یکی دیگر از نکات مهم برای وحدت اسلامی عاقبت اندیشی و پرهیز از تعصب است. به این معنا که همه مسلمانان می بایست پیش از انجام هر عملی و یا گفتاری بدون تعصب به عاقبت آن بیندیشند. چرا که تعصب؛ آغاز تفرقه وپایان همدلی واتحاد است. به عبارت دیگر  تعصب یعنی اصرار بر جهل و عدم توجه به منطق و استدلال. که مایه سقوط فرد و جامعه خواهد بود. خواه این تعصب مذهبی باشد یا قومی، سیاسی، حزبی و...
امام علی (علیه السلام ) در این زمینه می‌فرماید: "هیچ کس را نیافتم که بدون علت درباره چیزی تعصب بورزد، جز با دلیلی که با آن ناآگاهان را بفریبد...! زیرا درباره چیزی تعصب می‌ورزید که نه علتی دارد و نه سببی... پس اگر در تعصب ورزیدن ناچارید، برای اخلاق پسندیده... تعصب داشته باشید."
                                                                                                                               اقدامات عملي پيامبر (صلی الله علیه و آله ) بعد از بعثت:

در مکه:   1. اقامه نماز جماعت ؛ پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله ) از همان ابتدا به همراه نخستين پيروانش علي (علیه السلام  ) و خديجه کبري (علیها السلام  ) با اقامه نماز جماعت اولين اجتماع کوچک مسلمين را تشکيل داد.
2. دعوت خويشاوندان و دعوت عمومي ؛ رسول اکرم (صلی الله علیه و آله ) در دعوت علني خويش جهت حفظ يارانش از آسيبها در خانه ارقم اجتماع مي نمود و اين اولين مجمع اسلامي بود .
3. شعب ابي طالب ؛ بعد از تحريم کردن مسلمانان توسط مشرکين حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله ) جهت حفظ و انسجام جامعه اسلامي مسلمانان را به شعب ابي طالب برد.
4. ه علیه و آله  به حبشه ؛ به سرپرستي جعفر بن ابي طالب، اولين مهاجران ، پيروز و سر افراز با حالت اجتماع در مدينه به حضور پيامبر (صلی الله علیه و آله ) رسيدند .
5 . بيعت عقبه ؛ و پيمان حرب الاحمر که حضرت 123 نقيب انتخاب کرد؛ با اين کار در هر محله اي در يثرب يک مجتمع اسلامي با يک سرپرست تشکيل گرديد .

                                                 در مدينه النبي
1. اقامه نماز جمعه در قبا و ساخت مسجد قبا
2. ساخت مسجد در مدينه و ايجاد صفّه براي فقراي اصحاب و حجره اي براي خود حضرت (صلی الله علیه و آله ).
 3. صدور منشور اساسي براي مجتمع اسلامي و اعلام اينکه مدينه براي امضاء کنندگان حرم است . پيامبر گرامي اسلام بجاي مفهوم همبستگي قبيله اي مفهوم « ملت واحد » را نشاند.
4. عقد اخوت ؛ پيامبر از همان آغاز بعثت کوشيد « وحدت اعتقادي » را اساس همه پيوند هاي اجتماعي مسلمين قرار دهد
5 . دعوت اهل کتاب به وحدت ؛ حضرت رسول (صلی الله علیه و آله ) در گفتگوهاي خود با اهل کتاب ، آنان را به وحدتي بر بنياد کلمه واحد و مشترک ميان آنان و مسلمين فرا خواند.
6. نفي ارزشهاي طبقاتي و نژادي؛ رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) مي دانستند  مهمترين عامل که غير مسلمان را از گرايش به اسلام  و         وحدت اسلامي باز مي دارد همبستگي نژادي و قومي است که در مقام هدم آن فرمود: « لا فخر لعرب علي عجم و لا لأبيضٍ علي الأسود» و موضع آن حضرت نسبت به سلمان. (پژوهشي در سيره نبوي/442-443)
7. فتح مکه؛ بدون درگيري و جنگ و خونريزي و بخشيدن مکيان
8. محترم شمردن آراء مسلمين ؛ چنانکه در جنگ بدر چنين کاري نمودند.
9.حجه الوداع؛ که آخرين حج رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) بود ، پيامبر (صلی الله علیه و آله) در مني ضمن خطبه اي موجز بعد از بيان احکام دين و مناسک حج ديگر با مسلمانان را به وحدت و حرمت داري از يکديگر دعوت فرمود. و گفت : خون ها و داراي هايتان بر شما حرام است تا آنکه خدا را در قيامت ملاقات کنيد. همچون حرمت اين روز و حرمت اين ماه... بينديشيد و بدانيد که هر مسلمان برادر مسلمان است و مسلمانان برادران اويند.

1- قَالَ النَّبِیُّ ص «یَا عَلِیُّ مَا عَرَفَ اللَّهَ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ غَیْرِی وَ غَیْرُکَ وَ مَا عَرَفَکَ حَقَّ مَعْرِفَتِکَ غَیْرُ اللَّهِ وَ غَیْرِی»؛ (ابن شهر آشوب، مناقب، ج 3، ص 167)   «ای یا علی! خدا را جز تو و من، آنگونه که حق معرفت اوست نشناخت، و تو را جز خدا و من، آنگونه که حق معرفت توست نشناخت».
1- این حدیث در منابع دیگر شیعه و سنی ، تکمیل‌تر بیان شده است، بدینگونه که پس از معرفت خداوند سبحان، می‌فرماید: «مرا جز خدا و تو، آنگونه که حق معرفت من است، نشناخت»، و یا حدیث مشهور:
2- رسول الله صلوات الله علیه و آله، به علی بن ابیطالب علیه السلام فرمود: « یا علی! لا یَعرفُ الله تَعالى إلا أنَا وَ أنتَ وَ لا یَعرِفنی إلاّ الله وَ أنتَ وَ لا یَعرِفُک إلا الله وَ أنَا » (روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه (ط - القدیمة)، ج‏13، ص: 273 - مناقب ابن شهرآشوب [اهل سنت]، ج 3، ص 268)   ای علی! کسی جز من و تو خدا را نشناخت، و مرا جز خدا و تو نشناخت و تو را کسی جز خدا و من نشناخت »

3- ابن عباس می‌گوید: رسول الله صلوات الله علیه و آله فرمودند: «لَو اَنَّ الرّیاضَ اقلامٌ و البحرُ مدادٌ والجنُّ حُسّابٌ والانسُ کُتّابٌ ما اَحصوا فضائل علیِّ بن ابیطالب» (ذهبی، میزان الاعتدال، ص 467)   اگر انبوه درختان (و باغها) قلم، و دریا مرکب، و تمام جنّیان حسابگر، و تمام انسان‏ها نویسنده باشند قادر به شمارش فضائل على بن ابى طالب نخواهند بود.

4- ابن عباس می‌گوید: رسول الله صلوات الله علیه و آله فرمودند: « مَن أحَبَّ أن یَنظُر إلى آدَمَ فى عِلمِهِ وَ إلى نُوحٍ عَلیه السّلام فى تَقواهُ وَ إبراهیم فى حِلمِه وَ إلى موسى فى عِبادَته فَلیَنظُر إلى عَلى بن ابی طالب علیه الصّلوة و السّلام؛ ( المناقب، ابن شهرآشوب، همان، ص 83، حدیث 70)   هر کسی که دوست دارد به آدم (علیه السلام) در علمش، و به نوح در  در تقوایش، و به ابراهیم (ع) در بردباریش، و به موسی (ع) در عبادتش بنگرد، پس به علی بن ابیطالب (علیه السلام) بنگرد.
                                          وحدت در سيره ائمه هدي (علیهم السلام):

     با نگاهي دقيق به روايات اهل بيت (علیهم السلام ) در مي يابيم که موضوع وحدت و يکپارچگي اجتماع مسلمين به طور مستقل مورد توجه و عنايت ائمه (علیهم السلام ) قرار داشته است به گونه اي که آن بزرگواران ضمن تأکيدهاي فراوان بر ضرورت حفظ اتحاد مسلمين ، آن را از وظايف اصلي شيعيان در بر خورد با مخالغان مذهبي مي دانسته اند .
      هم چنان که سيره عملي آن بزرگواران و شيعيانشان در مدارا با ديگر مسلمانان نيز شاهدي مناسب بر پر اهميت بودن اين موضوع نزد آن بزرگواران دارد که اين امر نيز دقيقا ادامه سيره حضرت امير المومنين (علیه السلام) مي باشد که خطاب به يکي از پيروان خويش چنين فرمودند: داخل شو در آن چه مردم در آن داخل شده اند؛ زيرا اجتماع ايشان محبوبتر است. نزد من از پراکندگي امروز آنها.

  در همين راستا ، مي توان تأکيدهاي فراوان ائمه اطهار، (علیهم السلام) بر حضور در اجتماعات و خصوصا نمازگزاردن با آنها را دليلي ديگر بر اين مدعا دانست که با نظر به آنها مي توان به عمق توجه ايشان به مسأله وحدت اسلامي پي برد. چنان چه امام صادق (علیه السلام ) درباره اهميت نمازگزاردن با مخالفان مذهبي مي فرمودند: هرکه با آنها (مخالفان) در صف اول نماز بگذارد، گويا با رسول خدا در صف اول نماز خوانده است.
کتاب ( وحدت مسلمين/530)
    بدين گونه اهل بيت (علیهم السلام) هم در رفتار اجتماعي و روزمره و هم در عرصه هاي علمي، مدارا و نرمش با مخالفان مذهب را به شکل کامل متجلي مي کردند و به گونه اي که حتي فقهاي اهل سنت نيز هميشه ايشان را منبع راستين علم و فضيلت مي دانستند؛ در حالي که خود به محورهاي مورد اختلاف عقيدتي با ايشان آگاه بودند. مسلماً امامت مذهب خاصي ، مثل مذهب شيعه اماميه را داشتن و در عين حال محبوب و مراد پيشوايان مذاهب ديگر بودن ، مداراي عميق و وسيعي را در رفتار عملي مي طلبد که باعث جذب و جلب نظر مخالفان شود؛ زيرا کوچک ترين برخورد تند و بد رفتاري باعث تنفر و دوري مخالفان مي شود. ملاقات گسترده و طولاني بزرگان معتزله مثل: عمرو بن عبيد، واصل بن عطاء و حفص بن سالم با امام صادق (علیه السلام) از يک سو و نيز بزرگاني چون سفيان نوري، مالک بن انس، ابو حنيفه و ... از سوي ديگر، همگي بيان کننده جلوه هايي بارز در رفتار آن امام همام (علیه السلام) است. مدارا و برخورد عالمانه امام صادق (علیه السلام) و ساير ائمه(علیهم السلام)، با پيشوايان مذاهب اهل سنت، به حدي بود که حتي مخالفت شديد آنها با روش هاي اجتهادي برخي از اين پيشوايان ، مانع ملاقات هاي مکررشان با ائمه (علیه السلام) نمي شد و اين خود نشان مي دهد که چگونه شخصيتي بزرگ مانند امام صادق (علیه السلام) رفتاري نيک و پسنديده با پيشواياني مانند ابوحنيفه داشتند که حتي مخالف قاطع با روش وي باعث نمي شد که او از امام صادق (علیه السلام) و استفاده ايشان دست بر دارد.

در هند
جشن میلاد در هند

جشنوارهٔ عید میلاد که عموماً به دوازدهمین روز باره وفات مشهور است، یکی از مهم‌ترین فستیوال‌ها در تقویم اسلامی ست. این روز، روز بزرگداشت تولد و همچنین فوت محمد، پیامبر اسلام است که در روز دوازدهم از سومین ماه (ربیع‌الاول) در تقویم اسلامی اتفاق می‌افتد.
برگزاری گفتمان‌های دینی، خواندن قرآن کریم و دادن صدقه به افراد فقیر از مراسم این روز است. انواع مختلفی از شیوه و آیین‌ها در این روزها دنبال می‌شوند. ارائه موعظه در مساجد توسط مردان آموزش دیده، با تمرکز بر زندگی و اعمال پیامبر اسلام از دیگر مراسم این روز است.
مراثی به یاد روز آخر حیات پیامبر خوانده می‌شود. روز دوازدهم یا اورس دعا خواندن و صدقه دادن قابل مشاهده است.
در هند، با این حال، این یاد بود به‌طور عمده شامل مراسم دسته‌های خیابانی است که نعت‌ها (اشعار ستایش محمد و اعمال او) خوانده می‌شود و وعاظ، در مورد زندگی و آموزه‌های پیامبر صحبت می‌کنند.
در مکان‌هایی مانند بمبئی، صدها اجتماعات مردمی، مراکز خرید را تزئین می‌کنند و کودکان و مردان جوان در مساجد با دعا و نیایش این پروسه را برگزار می‌کنند.
اجرای موسیقی مراکشی در فرانسه به مناسبت میلاد پیامبر
در لکنو، مراسم میلاد، جاذبهٔ اصلی ست که توسط هزاران نفر از ارادتمندان اهل سنت برگزار می‌شود. جوانان و کودکان در قالب بخشی از دسته اسب سواران آهنگ‌های مذهبی می‌خوانند.
سنت جشن تولد محمد در مقیاس بزرگ در مصر توسط فرزندان دختری او (فاطمه) آغاز شد، این مراسم به‌طور عمده توسط علمای مذهبی و تشکل‌های دینی جشن گرفته می‌شد. آن‌ها گرد هم می‌آمدند برای شنیدن موعظه و توزیع شیرینی و صدقه و به ویژه عسل، که مورد علاقهٔ پیامبر بود.
                                                             مولود

عیدمیلاد، مولود نیز نامیده می‌شود. از آن جا که عید محمد است و آهنگ‌هایی که در تمجید محمد خوانده می‌شود، مولودی نام دارد. از قرون وسطی، اعتقاد بر این بود که، گوش دادن به تلاوت مولودی نه تنها پاداش دنیوی بلکه آسمانی بیش از حد خواهد داشت.

                                              درباره وفات
این مراسم به عنوان باره وفات هم شناخته شده که دوازده روز از بیماری پیامبر، هنگام وفاتش هست. در این روز مناسبت‌هایی برای هر دو منظور شادی و سوگواری، برگزار می‌شود. فرقه اهل سنت و مذهب شیعه برداشت مختلفی برای تجلیل این روز دارند.
جشن میلاد پیامبر در بنغازی در سال ۱۸۹۶ (زمان امپراتوری عثمانی)

جشن توسط مسلمانان شیعه

مسلمانان شیعه این روز را به یاد این جشن می‌گیرند که محمد صلی الله علیه وآله، علی علیه السلام را به عنوان جانشین خود در غدیر خم انتخاب کرد. این مناسبت نمادی از حبیله است (زنجیره‌ای از امامت یا