546 - فاطمه زهراء سلام الله علیهاشخصیت سوم جهان آفرینش
21 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان



                                  فاطمه سلام الله علیها  شخصیت سوم  جهان آفرینش

البته درباره این شخصیت سو.م جهان آفرینش مقالات متعدد در گذشته نوشته ام ولی

هرچه درباره این بزر گان جهان نوشته شود باز هم خیلی کم است.

 ولادت

پنج سال پس از بعثت در ۲۰ جمادی الثانی، دختری در «مکه» به دنیا آمد [
۱.    ↑ طبرسی، امین الاسلام، زندگانی چهارده معصوم، ص۲۲۱، ترجمه کتاب اعلام الوری با علام الهدی، ترجمه عزیز الله عطاردی، تهران، انتشارات کتاب‌فروشی اسلامیه، ۱۳۹۰ ق.]
که نور او شرق و غرب عالم را تا قیام قیامت روشن کرد.

← پدر و مادر

پدرش، محمد مصطفی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) شریف‌ترین آفریده الهی و مادر او خدیجه (سلام‌الله‌علیها)، از پاک‌ترین و نجیب‌ترین زنان روزگار بود و اجداد او جملگی از صالح‌ترین و پاک‌ترین انسان‌های روی زمین بودند.

فاطمه (علیها السلام) اقيانوسي ژرف است كه انديشه انديشمندان عالم را در غواصي اقيانوس نا كرانمند كوثر جز حيران و شيفتگي چاره اي نيست. آري فاطمه (علیها السلام) مجهوله القدر است، همان گونه كه مخفيه القبر است منزلت و قدر او مجهول و نهان است، همان سان كه تربت و قبر او مخفي و پنهان است. او از آن روي فاطمه ناميده شده است كه مردمان از شناخت حقيقت او بسي جدا افتاده اند. از اين روي پي بردن به كنه ذات فاطمه لاهوتي، به همان اندازه بعيد و دست نايافتي است كه آگاهي از ذات ربوبي. اين نوشته قطره اي از اقيانوس كوثر است كه تا عالم، عالم است جاي تحقيق و بحث و گفت و گو در مورد بعدي از ابعاد وجودي حضرت فاطمه (ع) است. در مقام او همين بس كه خداون عالميان تولدش را بر پيامبر (صلی الله علیه و آله) مبارك قلمداد كرده او را خير كثير ناميد. و سوره كوثر را در شأن آن حضرت نازل كرد. اين بزرگوار خود از ارزشها و درجات والايي برخوردار است كه هرگز در وجود ديگر زنان عالم پيدا نشده است. اين مقاله مختصري است از آن همه فضليت و حب و عشقي است كه از آن بانو در دل موج مي زند.

اگرعلی نبود برای رسول خدا وزیر و وصی لایق نبود و اگر   فاطمه نبود  برایش شوهرشایسته  وجود نداشت
یا آحمد لولاک لما خلقت الافلاک و لولا علی لما خلقتک و لولا فاطمه لما خلقتکما   ( الجنت العاصمه  ص 149 -- بحار  الانوار ج 74  ص 116 -5 )

  ای احمد اگر تو نبودی فلکها را نمی آفریدم و اگر علی نبود ترا نمی آفریدم اگر فاطمه نبود هر دوتای شمارا نمی آفریدم -
نحن حجت الله علی خلقه  وفاطمت حجت  الله علینا (اطیب البیان  ص 12 ص 235 ) ما حجت خدا ئیم  بر خلقش و فاطمه حجت خدا برماست .
فاطمه و آبوها  وبعلها و بنوها (حدیث کساء در عالم العلوم  شیخ عبد الله بن  نورالله بحرانی) فاطمه است و پدر او و شوهر او و بچه های او .پس تو ای مرکز و محور جهان آفرینش و در آسمانها معروفتر از زمین  به تو ای فاطمه  ای نمونه جاوید انسانیت و ای آینه  تمام نمای حقیت   و ای تجسم تمام راستین و تمام  نمای شریعت ای فاطمه  تو در مقامی هستی  که  مهدی صاحب الزمان«عجل الله تعالی فرجه الشریف و روحی لتراب مقدمه الفداء»، فاطمه«علیها السلام » را الگو و مقتدای خویش می داند و می فرماید: «و فی ابنه رسول الله لی اسوه حسنه، وسیردی الجاهل رداءه عمله و سیعلم الکافر لمن عقبی الدار؛(ـ بحارالانوار، ((داراحیاء التراث العربی)، ج 43، ص 65. - ، ج 53، صص 179- 180.-(محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، (داراحیاء التراث العربی)، ج 43، ص 65.) دختر رسول خدا«ص» زیباترین الگو برای من است، و به زودی نادان، پستی عمل خویش را خواهد دید و کافران درمی یابند که پایان کار به نفع چه کسی است.»
و امام صادق«علیه‌السلام» او را لیله القدر نامید.( بحارالانوار، ( محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، (داراحیاء التراث العربی)، ج 43، ص 65.
در روایات می‌بینیم که حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) و امام علی (علیه‌السلام) در یک چهاردیواری کوچک و گلین زندگی می‌کردند. حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیهم) از لیف خرما، چادری می‌بافد و از آن استفاده می‌کند؛ اما آن‌چه ارزشمند و قابل تأسی است، حقیقت، محتوا و روح این رفتارها است. اسوه‌پذیران حقیقی آنان‌اند که روح این رفتارها را درک و اقتباس نمایند و در کالبد زندگانی خویش بدمانند:
ـ روح بی‌اعتنایی به دنیا؛ـ حقیر شمردن مظاهر فریبنده آن؛ـ روح پارسایی وا رستگی از حب دنیا و  روح ساده‌زیستی و پرهیز شدید از تجمل‌گرایی را و و... .سرمشق خود قرار دهد

سيماي فاطمه در قرآن

قريب 30 آيه در شأن حضرت زهرا (علیهاالسلام) تأويل شده است كه به مواردي از آن اشاره مي شود.
1) آيه شريفه قربي: هان اي پيامبر بگو: من از شما هيچ پاداشي بر رسالت خويش نمي خواهم جز دوست داشتن نزديكانم و هركس كار شايسته اي انجام دهد بر نيكي اش مي افزاييم منظور از قربي: علي (علیه‌السلام)‌ ، فاطمه (علیها‌السلام) حسن (علیه‌السلام)، حسين (علیه‌السلام) است. (سوره شوري آيه 23).
 2) آيه شريفه مباهله: (اي پيامبر): هر كه پس از اين دانشي كه به سوي تو فرود آمد، بازهم در مورد «عيسي» با تو چون و چرا نمود، بگو: بيايد تا ما پسران و بانوان و خودمان را فراخوانيم و شما نيز پسران وز نان و خودتان را فراخوانيد و آنگاه نفرين كنيم و لعنت خدا را برد دروغگويان قرار دهيم. (سوره آل عمران آيه 61) پيامبر از ميان تمام مردان مسلمان حضرت علي (علیه‌السلام) و از ميان تمام زنان مسلمان دخترش فاطمه (علیها لسلام) و از ميان تمام كودكان مسلمان حسن (علیه‌السلام) و حسين علیه‌السلام) را به همراه بود .
 3) آيه شريفه ي هل اتي به عهد و نذر خود وفا مي كنند و از روزي كه شر و سختي اش را همه اهل محشر را فراگيرد مي ترسند و هم بر دوستي او (خدا) به فقير و طفل يتيم واسير طعام مي دهند و گويند ما فقط براي رضاي خدا به شما طعام مي دهيم و از شما هيچ پاداش و سپاسي هم نمي طلبيم (سوره انسان آيه 7و 8و 9). دو فرزند گرانمايه فاطمه (علیه‌السلام)، حسن (علیه‌السلام) و حسين (علیه‌السلام) بيمار شدند. پيامبر به ديدار آن دو آمدند و به حضرت علي (علیه‌السلام) فرمودند براي بهبودي اينان نذري نماييد. حضرت علي (علیه‌السلام) به همراه بانوي بانوان و به پيروي از آنان فضه نذر كردند كه در صورت شفاء و بهبودي 3 روز روزه بگيرند. در فاصله كمي بهبودي حاصل شد و اينان به نذر خود عمل نمودند و اين آيه در شأن ايشان نازل شد.
 4) آيه مباركه نور: خداوند نور آسمانها و زمين است . وصف نور خداوند همانند چراغداني است كه در آن چراغي پرفروغ باشد و آن چراغ در حبابي قرار گيرد. حبابي شفاف و درخشنده، همچون اختري فروزان (سوره نور آيه 35). منظور از مشكوه دختر پيامبر (ص) ‌ فاطمه (علیهاالسلام) است و واژه مصباح دو نور ديده اش حسن و حسين (علیه‌السلام) هستند . «كانها كوكب دري» فاطمه در ميان زنان گيتي، بسان اختري نور افشان است.
جابربن عبدالله انصاری می گوید: به حضرت باقر«لسلا م الله علیها» عرض کردم: «فدایت شوم، یابن رسول الله! برای من حدیثی در فضیلت جده ات فاطمه زهرا بفرمایید تا هنگامی که آن را برای شیعیان بیان می کنم خوشحال گردند. امام باقر«ع» فرمود: پدرم و او از جدم، از رسول خدا«ص» نقل می فرمود که: در روز قیامت برای انبیاء و رسل منبرهایی از نور برپا می شود و منبر من در روز قیامت از همه بلندتر است. آنگاه خداوند می فرماید: «خطبه بخوان»، پس خطبه ای بخوانم که احدی از انبیاء و رسل مانند آن را نشنیده است. پس برای اوصیاء نیز منبرهایی از نور برافراشته می شود و در میان آنها منبری برای وصی من علی بن ابی طالب نصب می گردد که از همه بلندتر است؛ آنگاه خداوند به علی«  می فرماید خطبه بخوان، پس خطبه ای می خواند که احدی از اوصیاء مانند آن نشنیده است.
آنگاه برای فرزندان انبیاء و رسل منبرهایی از نور نصب می گردد، پس برای دو فرزند و نوه و دو ریحانه ایام حیاتم (حسنین«سلا م الله علیهما») منبری برپا می شود و به آنان گفته می شود خطبه بخوانید و آن دو خطبه هایی می خوانند که هیچ یک از فرزندان انبیاء و رسل مانند آن را نشنیده اند.
آنگاه منادی که جبرئیل است ندا می دهد: فاطمه دختر محمد«ص» کجاست؟ آنگاه فاطمه«ع» برمی خیزد، [تا اینکه فرمود:] خدای تعالی می فرماید: « ای اهل محشر! کرامت و بزرگواری از آن کیست؟» محمد و علی و حسنین«ع» عرض می کنند: «برای خدای واحد قهار. آنگاه خداوند می فرماید: ای اهل محشر! من امروز کرامت و بزرگی را برای محمد و علی و فاطمه و حسنین«ع» قرار دادم.
ای اهل محشر! سرها را پایین افکنده و چشم ها را ببندید، این فاطمه است که به سوی بهشت می رود. آنگاه جبرئیل شتر بهشتی می آورد، در حالی که دو طرفش را دیباج آویزان کرده اند و مهار آن از لؤلؤ تازه است. حضرت بر آن سوار می شوند و خدای متعال صدهزار فرشته را در طرف راست و صدهزار فرشته در سمت چپ وی می فرستد، و صدهزار فرشته را مأمور می فرماید تا حضرت فاطمه«سلا م الله علیها» را روی بال های خود سوار کنند تا ایشان را به در بهشت برسانند. وقتی که به در بهشت می رسند، حضرتش می ایستد، خدای متعال می فرماید: «ای دخت حبیب من! چرا توقف کردی و حال آنکه من تو را امر کرده بودم به بهشت من درآیی؟» حضرت صدیقه«سلا م الله علیها» عرض می کند: «پروردگارا دوست می دارم که ارزش و قدر و قیمت من در مثل چنین روزی شناخته شود». خداوند می فرماید: «یا بنت حبیبی! ارجعی فانظری من کان فی قلبه حب لک او لاحد من ذریتک خذی بیده فادخلیه الجنه!؛ ای دختر حبیب من! برگرد و بنگر هر که در قلبش محبت تو و یا محبت یکی از فرزندان تو باشد، دستش را بگیر و او را داخل بهشت نما.»
حضرت باقر«سلا م الله علیه» فرمود: «والله ای جابر! در آن روز حضرت زهرا«سلا م الله علیها» شیعیان و دوستانش را برمی گزیند و انتخاب می کند، همانگونه که پرنده دانه نیکو را از دانه بد جدا می کند. وقتی که شیعیان سیده زنان دو عالم به آن بزرگوار نزدیک و بر در بهشت می آیند، خدای تعالی در قلب آنان چنین می افکند که در آنجا بایستند. وقتی می ایستند خداوند می فرماید: «ای دوستان من! توقف شما برای چیست؟» و حال آنکه فاطمه دخت حبیب من شفاعت شما را نموده است؟ پاسخ دهند: پروردگارا ما دوست داریم که در چنین روزی ارزش و منزلت مان شناخته شود. خداوند می فرماید: « ای دوستان من! برگردید و ببینید چه کسی به خاطر آنکه شما فاطمه را دوست می داشتید، شما را دوست می داشت؟ چه کسی به شما به خاطر دوستی فاطمه زهرا«سلا م الله علیها» غذا داد؟ چه کسی شما را به خاطر دوست داشتن فاطمه«سلا م الله علیها» لباس پوشانید؟ چه کسی به شما به خاطر دوستی فاطمه«سلا م الله علیها» شربتی نوشانید؟ چه کسی به خاطر فاطمه«س» و دوستی وی، غیبت غیبت کننده ای را از شما رد کرد؟ پس دستش را بگیرید و او را وارد بهشت نمایید (ـ اسد الغابه، ج 5، ص 523؛ گنجی شافعی، کفایه الطالب، ص 212؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج 2، ص 18؛ همدانی، موده القربی، 104.)
1 -  پیامبر اکرم«ص» فرمود: «خلق نور فاطمه«سلا م الله علیها»قبل ان تخلق الارض و السماء فقال بعض الناس: یا نبی الله! فلیست هی انسیه؟! فقال: فاطمه حوراء انسیه؛ نور فاطمه قبل از خلقت زمین و آسمان آفریده شد، بعضی از مردم عرض کردند: »ای پیامبر خدا! پس زهرا از آدمیان نیست؟» فرمود: «فاطمه حوریه بشری است.»
2 - علی«علیه السلام» نقل شده است که: یکی از پادشاهان عجم برده ای به پیامبر هدیه نمود، من به فاطمه گفتم نزد رسول خدا برو و خدمتگزاری برای خود درخواست کن. زهرا«علیها السلام» نزد رسول خدا رفت و این موضوع را با ایشان در میان گذارد، پیامبر«ص» فرمودند: «فاطمه جان! چیزی به تو دهم که برایت از خادم و آنچه در دنیاست بهتر باشد، بعد از نماز، 34 بار الله اکبر و 33 مرتبه الحمدلله و 33 بار سبحان الله بگو».

در روایات، از چهار زن به عنوان بهترین زنان بهشتی یاد شده اسـت. ازجـمله پیـامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «أَفْضَلُ نِسَاءِ الْجَنَّةِ أَرْبَعٌ خَدِیجَةُ بِنْتُ خُوَیلِدٍ وَ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ وَ مَرْیمُ بِنْتُ عِمْرَانَ وَ آسـِیةُ بِنْتُ مُزَاحِمٍ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ» (مجلسی، 1403ق، ج 13: 162). همچنین فرمود: فاطمه سرور زنان اهل بهشت اسـت (همان، ج ۴۳: ۱۷۲).

كرامات فاطمه (علیها السلام)

معجزات و كرامات فاطمه(علیها السلام)از هنگامي كه در شكم مادر بود آغاز مي شود. از همان هنگامي كه زنان مكه مادرش را كه بايتيمي بي چيز ازدواج كرده بود تنها گذارده بودند. او در همان تنهايي و غربت مادر، مونس او بود و او را تسلي مي داد. آن گاه كه به دنيا آمد نوري شرق و غرب عالم را فرا گرفت و تمامي خانه هاي مكه را پوشاند و در هنگام تولد لب به سخن گشود و به وحدانيت خدا و نبوت پدر و امامت شوهر و فرزندانش گواهي داد. بارها اصحاب پيامبر ديدند كه آسياب سنگي خانه فاطمه (علیها السلام) مي گردد بدون آن كه كسي را بر سر آن بيابند از تعجب نزد پيامبر (صلی الله علیه وآله) رفته و داستان را بازگو مي كردند اما هر بار پيامبر (صلی الله علیه وآله) تبسمي كرده و مي فرمود: آيا نمي دانيد كه خدا ملايكه اي دارد كه به محمد (صلی الله علیه وآله) و آل محمد تاروز قيامت كمك مي كنند. ابوعبيده از امام صادق(علیه السلام) روايت مي كند: بعد از فوت رسول خدا (صلی الله علیه وآله) فاطمه (علیها السلام) بسيار اندوهگين و بي تاب بود. از اين رو جبرئيل هر روز تا هنگام شهادتش به نزد او مي آمد و او راتسليت مي داد و از جايگاه رسول (صلی الله علیه وآله) و آن چه بر ذريه ي او خواهد گذشت و اخبار آينده او را با خبر مي كرد. علي هم آن ها را در صحيفه اي كه به مصحف فاطمه (علیها السلام) معروف است مي نوشت. مصحف فاطمه (علیها السلام)در واقع، يكي از تجليات علم بي نهايت الهي بر روح عظيم فاطمه مرضيه (علیها السلام) مي باشد كه بنابر روايات ، اخبار گذشته و آينده تا خاتمه قيامت در آن مصحف شريف موجود است، مصحف شريفي كه يكي از منابع اصلي علم امامان مي باشد و پس از فاطمه (علیها السلام) دست به دست، از امامي به امام ديگر سپرده شده است تا اين كه در دست پاك يوسف زهرا (عجل الله تعالی فرجه الشریف و روحی لتراب مقدمه الفداء) قرار يافته است. اين مقام فضيلتي بي نظير براي صديقه طاهره ي مي باشد، چرا كه سابقه نداشته است كه جبراييل جز با طبقه اول انبياي عظام چنين رفت و آمدهاي مكرري داشته باشد.
حضرت فاطمه سلام الله علیها سـرآمد زنـان عالم است؛ زیرا در اوج فضایل قرار دارد؛ به حدی که شناخت او، جز برای معدودی از انسان ها، ناممکن است. چگونه می توان او را شناخت، درحالی که خدای متعال به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرموده است: «یـا أَحْمَدُ! لَوْلاکَ لَما خَلَقْتُ الْأَفْلاکَ، وَلَوْلا عـَلِی لَما خَلَقْتُکَ، وَلَوْلا فاطِمَةُ لَما خَلَقْتُکُما (رحمانی همدانی، 1372: 9)؛ ای پیامبر! اگر تو نبودی، هستی را نمی آفریدم؛ و اگر علی علیه السلام نبود، تو را خلق نمی کردم؛ و اگر فاطمه سلام الله علیها نبود، شما دو نفر را به وجود نمی آوردم»
و پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله دربارۀ او فـرمود:
وَلَوْ کانَ الْحُسْنُ هَیْئَةً [شخصاً] لَکانَتْ فاطِمَةَ، بَلْ هِیَ اَعْظَمُ. اِنَّ فاطِمَةَ اِبْنَتی خَیْرُ اَهْلِ الأَرْضِ عُنْصُراً، شَرَفاً، وَکرَماً (ابن شاذان، 1407ق: 136).
اگر (خوبی ها و) زیبایی ها به صورت انسانی درآیـد، او فـاطمه خواهد بود؛ بلکه او برتر (از آن) است. به راستی که دخترم فاطمه برترین انسان روی زمین از نظر عنصر و ذات، و از نظر شرافت و بزرگواری است.
و چگونه می توان به فضائل و خوبی های او پی برد، حال آنکه قطب عالم امکان، مـهدی صـاحب الزمان. ـ آنکه همۀ خوبی ها در او جمع شده است ـ فاطمه سلام الله علیها را الگو و مقتدای خویش می داند؛ آنجا که می فرماید: «فی إبنَةِ رسُولِ اللهِ صلی الله علیه و آله لِی أسوَهٌ حَسَنَهٌ (مجلسی، 1403 ق، ج 53: 179 ـ180)؛ دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله زیباترین الگو برای من اسـت».
فـاطمه، لیـلة القدر ناشناخته است. امام صادق علیه السلام فـرمود:
إِنـَّا أَنـْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ اللَّیْلَةُ فَاطِمَةُ وَالْقَدْرُ اللَّهُ فَمَنْ عَرَفَ فَاطِمَةَ حَقَّ مَعْرِفَتِهَا فَقَدْ أَدْرَک لَیْلَةَ الْقَدْرِ وَ إِنَّمَا سُمِّیَتْ فَاطِمَةُ لِأَنَّ الْخَلْقَ فـُطِمُوا عـَنْ مـَعْرِفَتِهَا (همان، ج 43: 65).
(اینکه خدا می فرماید:) ما قرآن را در شب قـدر نـازل کردیم، مراد از شب، فاطمه، و مراد از قدر، خداست؛ درنتیجه، هرکسی فاطمه را آن چنان که باید بشناسد، به حقیقت، شب قدر را درک نموده است؛ و... ایـنکه فـاطمه، فـاطمه نامیده شده است، برای این است که مخلوق از (کنه) معرفت او عـاجزند.
فاطمۀ زهرا سلام الله علیها معیار خشم و رضایت خداوند متعال است. این مطلب در آیۀ 57 سورۀ احزاب 1 و روایت حضرت رسول صلی الله علیه و آله بیان شـده اسـت کـه فرمود: «إنَّ اللّهَ لَیَغَضَبُ بِغَضَبِ فاطِمَةَ وَیَرْضی لِرِضاها (صدوق، 1376: 230)؛ خدا بـا خـشم فاطمه خشمگین، و با رضایتش راضی می شود».
فضایل زهرا سلام الله علیها آن گونه که باید و شاید، قابل درک نیست و البته قابل انکار نـیز نـمی باشد؛ ولی از جـهت الگوپذیری از آن حضرت، شناخت ویژگی ها و سیرۀ زندگانی اش در حد فهم و توان، ضروری مـی نماید. در ایـن نـوشتار، به اختصار برخی از ابعاد زندگی ایشان را ذکر می کنیم.
إِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فـِی الدُّنـْیا وَ الآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِیناً. حضرت دربارۀ این آیه فرمودند: هرکس فاطمه را آزار دهد، بـه مـن آزار رسانده؛ و کسی که من را آزرده خاطر سازد، خدای متعال را آزرده است (قمی، 1404ق، ج 2: 196).
فضایل فاطمه زهرا (س) در قرآن به قدری است که شرح آن در این مقاله نمی‌گنجد، چه آنکه در این مصحف شریف آمده اهل بیت پیامبر (ص) حجت الهی بر مردم هستند، قرآن ناطق‌اند و بیان تفسیر و تأویل آیات الهی بر عهده آنان گذارده شده است. احادیث و روایات و آیاتی که به فضایل این بانوی بزرگ و یکتای اسلام اشاره دارد متعدد و فراوان است که تنها به گوشه ای از آن اشاره شد

← حدیثی از پیامبر

«فاطمه (سلام‌الله‌علیهم) دختر من، برترین زنان از اولین تا آخرین آن‌هاست. فاطمه (سلام‌الله‌علیهم) پاره تن من است. زهرا (سلام‌الله‌علیها) نور دو چشم من است. زهرا (سلام‌الله‌علیها) میوه قلب من است». [.    ↑ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۷۱، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۲ق، دوم. ]

                                                        منابع  
منابع آیات و اخبار ثبت گردید واز سایتهای
دانشنامه‌ی اسلامی---پایگاه اطلاع رسانی حوزه --ویکی فقه --باشگاه خبر نگاران جوان---استفاده کرده ام.