515- ارزش و اهمیت خواب (2)
12 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

 ارزش و اهمیت خواب  در روایات

 امام هادی سلام الله علیه:

شب زنده داری خواب را لذت بخش تر می کند.

پرهیز از پر خوابی

از پر خوابی بپرهیز زیرا پرخوابی صاحب خود را در روز قیامت تهیدست می گذارد.

رسول اکرم صل الله علیه و آله الطاهرین امام باقر علیه السلام:

موسی (ع) به خدا عرض کرد: کدام بنده ات نزد تو منفور تر است؟

فرمود مردار شب و بیکاره روز.

   امام کاظم علیه السلام:

چشمانت را به پرخوابی عادت مده زیرا چشم ها ناسپاس ترین عضو بدن هستند.

  امام حسن عسکری سلام الله علیه:

هر که زیاد بخوابد خواب های پریشان بیند.

 رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: ای علی! خوابیدن چهارگونه است: خواب پیامبران بر پشت، خواب مؤمنان بر پهلوی راست، خواب کافران و منافقان بر پهلوی چپ و خواب شیطان ها بر رویشان است.

امیر مؤمنان علی علیه السلام می فرماید: خوابیدن چهار قسم است: پیامبران بر پشت دراز کشیده می خوابند، در حالی که چشمهایشان برای دریافت وحی پروردگار نمی خوابد. مومن رو به قبله بر پهلوی راست می خوابد. پادشاهان و فرزندانشان برای گوارایی غذا بر پهلوی چپ می خوابند و ابلیس و برادرانش و دیوانگان و آسیب دیدگان عقلی بر روی شکم می خوابند.

    زمان خواب

امام باقر سلام الله علیه می فرماید: خواب در ابتدای روز مایه نادانی و کودنی و خواب قیلوله نعمت و خواب پس از عصر مایه حماقت و ابلهی و خواب میان مغرب و عشا مایه محرومیت از روزی است.

امیر مؤمنان مولا علی علیه السلام می فرماید: خواب میان مغرب و عشاء و پیش از طلوع خورشید مایه فقر است.

    آداب خوابیدن:

۱- پاکیزگی:

پیامبر اکرم صل الله علیه و آله:

هیچ یک از شما با دست های چرب نخوابد. پس اگر چنین کرد و آسیبی از شیطان به او رسید جز خودش کسی را سرزنش نکند.

۲- طهارت:

امام صادق سلام الله علیه:

هر کس طهارت بگیرد و سپس به بسترش رود در آن شب بستر او چون مسجدش باشد.

۳- قضای حاجت کردن:

امام علی علیه السلام:

فرزندم آیا چهار کار به تو نیاموزم که با به کار بستن آنها از طبابت بی نیاز شوی؟

عرض کرد: چرا ای امیرالمومنین.

فرمود: بر سفره ی غذا منشین مگر وقتی گرسنه باشی. هنوز اشتها داری از خوردن دست بکش. غذا را خوب بجو و هرگاه خواستی بخوابی قضای حاجت کن. اگر اینها را به کار بندی از طبابت بی نیاز خواهی شد.

۴- رسیدگی اعمال روز:

امام صادق سلام الله علیه:

هرگاه در بسترت جای گرفتی بیندیش که در آن روز چه غذایی روانه شکم خود کرده ای و چه به دست آورده ای و یاد آر که خواهی مرد و معادی در پیش داری.

منبع:میزان الحکمه--مفاتیح الحیات

امام صادق(علیه السلام) فرمود: «خواب صبحگاهان شوم است. رزق را دور و رنگ چهره را زرد و زشت می کند و این خواب شومی است»،

(بحارالانوار، ج 86، ص 129)

اما درباب میانه روی در خواب رسول خدا(ص) می فرمایند: خدا سه چیز را دوست دارد: کم گویی، کم خوابی و کم خوری و نیز می فرمایند: یکی از بدترین چیزهایی که درباره امتم هراس دارم پرخوابی است. (الجامع الصغیر، ج1، ص49)

به گزارش خبرگزاری مهر، آیت الله جوادی آملی در صفحه 195 کتاب "مفاتیح الحیات" درباره خواب و وقت آن می آورد که امام باقر (ع) می فرمایند: خواب در ابتدای روز مایه نادانی و کودنی و خواب قیلوله (خواب کوتاه نیمروز) نعمت و خواب پس از عصر مایه حماقت و ابلهی و خواب میان مغرب و عشاء مایه محرومیت از روزی است.

امیرمؤمنان حضرت علی (ع) نیز می فرمایند: خواب میان مغرب و عشاء و پیش از طلوع خورشید مایه فقر است.

امام باقر(ع) می فرمایند: چهار چیز است که مقدار کم آنها هم بسیار است؛ آتش، خواب، بیماری و دشمنی. [مقدار کم هر یک از این چهار چیز را ناچیز نشمارید، بلکه مقدار کم آنها نیز بسیار است و می تواند منشأ پیامد زیاد باشد]. (کتاب الخصال، ص238).

امام حسین (ع): سه چیز موجب حماقت می شود: 1- پر خوابی 2- پرخوری 3- پرحرفی

- حضرت علی (ع): خوابیدن قبل از طلوع آفتاب وقبل از نماز خـفـتـن پریشانـی و فـقـر می آورد.

حضرت امام حسین (ع)به ابی حمزۀ ثمالی فرمودند: پیش از طلوع آفتاب خواب مکن که من از برای تو دوست نمی دارم، زیرا که حق تعالی روزی بندگان را در این وقت قسمت می نماید و هرکه در این وقت درخواب است از روزی محروم می شود.

حضرت امام محمد باقر(ع) در بارۀ وقت نماز شب از قول حضرت پیامبر(ص) فرمود: آن همان وقت است که یعقوب فرزندانش را وعده داد که برای آنان آمرزش بخواهد و آن همان وقت است که استغفارکنندگان در سحر ها در قرآن ستایش شده و همانا نماز شب در اخر وقت افضل از اوّل وقت شب است.

حضرت امام جعفر صادق(ع)فرمود: خواب بامداد روزی را منع، رنگ را زرد، و رو را قبیح می کند و این خواب شومی است. به درستی که حق تعالی روزی را ما بین طلوع صبح تا طلوع آفتاب قسمت می نماید پس زینهار که در وقت نخوابید و فرمود که مرغ بریان و ترنجبین در این وقت بر بنی اسرائیل نازل می شد و هرکه در این وقت در خواب بود محروم می شد.

شخصی به خدمت حضرت رسول (صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه) آمد و عرض کرد که من حافظه قوی داشتم و اکنون فراموشی بر من غالب شده است. حضرت فرمودند که آیا خواب قیلوله می کردی و حال ترک کرده ای؟ گفت: بلی. حضرت فرمودند که باز خواب قیلوله بکن. چنان کرد و حافظه اش برگشت. و در روایت دیگر است که خواب قیلوله نعمت است و نیکو یاوری است بر بیداری و عبادت شب. (حلیة المتقین، ص170)

در روایات از خوابیدن قبل از طلوع آفتاب، بسیار نهی شده و مکروه است. حضرت رسول (صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه): زمین به سوی خدا ناله و فریاد می کند از سه چیز: . .. خواب کردن بر آن قبل از طلوع آفتاب. حضرت صادق (علیه السلام): خواب بامداد شوم است و روزی را منع می کند و رنگ را زرد می کند و صورت را زشت می کند. .. و بدرستی که خداوند روزی را مابین طلوع صبح تا طلوع آفتاب قسمت می نماید. .. و مرغ بریان و ترنجبین بر بنی اسرائیل در این وقت نازل می شد، هر که در این وقت خواب بود، بهره او نازل نمی شد. (حلیة المتقین، ص170)

 احادیثی در موردخواب

حدیث اول:

پیامبر اکرم(صل الله علیه و آله و سلم) می فرماید: ای علی! خوابیدن چهار گونه است: خواب پیامبران بر پشت، خواب مؤمنان بر پهلوی راست، خواب کافران و منافقان بر پهلوی چپ و خواب شیطان ها بر رویشان است.

حدیث دوم

:

حضرت علی(علیه السلام) می فرماید: خوابیدن چهار قسمت است: پیامبران بر پشت دراز کشیده می خوابند، در حالی که چشم هایشان برای دریافت وحی پروردگار نمی خوابد. مؤمن رو به قبله بر پهلوی راست می خوابد. پادشاهان و فرزندانشان برای گوارایی غذا بر پهلوی چپ می خوابند و ابلیس و برادرانش و دیوانگان و آسیب دیدگان عقلی بر روی شکم می خوابند.

حدیث سوم

:

از امام رضا(علیه السلام) روایت شده است که می فرمود: قدرت و سلطنت خواب، در مغز است و آن مایه پایداری و نیرومندی جسم است، پس هرگاه خواستی بخوابی ابتدا بر سمت راست سپس بر سمت چپ بخواب و همچنین هنگام برخاستن از سمت راست برخیز.

حدیث چهارم

:

رسول خدا(صل الله علیه و آله و سلم) می فرماید: بر بام و جایی که محفوظ نیست نخوابید.

حدیث پنجم

:

امام صادق(علیه السلام) می فرماید: بر روی چهارپایت مخواب، چون زخم پشتش را سریع می گرداند و این کار حکیمان نیست، مگر اینکه در کجاوه باشی و امکان استراحت داشته باشی.

حدیث ششم

:

امام کاظم(علیه السلام) می فرماید: رسول خدا(ص) کسی را که تنها در خانه بخوابد نهی می کرد.

حدیث هفتم

:

امام باقر(علیه السلام) می فرماید: خواب در ابتدای روز مایه نادانی و کودنی و خواب قیلوله (خواب کوتاه نیمروز) نعمت و خواب پس از عصر مایه حماقت و ابلهی و خواب میان مغرب و عشا مایه محرومیت از روزی است.

حدیث هشتم

:

امیرمؤمنان(علیه السلام) می فرماید: خواب میان مغرب و عشاء و پیش از طلوع خورشید مایه فقر است.

حدیث نهم

:

رسول خدا(صل الله علیه و آله و سلم) می فرماید: خدا سه چیز را دوست دارد: کم گویی، کم خوابی و کم خوری و نیز می فرماید: یکی از بدترین چیزهایی که درباره امتم هراس دارم، پرخوابی است.

حدیث دهم

:

امیر مومنان(علیه السلام) می فرماید: اهل دنیا کسی است که خوابش بسیار باشد؛ همچنین می فرماید: پرخوری و پرخوابی جان را فاسد می کنند و زیانبار است.

حدیث یازدهم

:

امام صادق(علیه السلام) می فرماید: چهار چیز است که مقدار کم آنها هم بسیار است: آتش، خواب، بیماری و دشمنی. مقدار کم هر یک از این چهار چیز را ناچیز نشمارید بلکه مقدار کم آنها نیز بسیار است و می تواند منشأ پیامد زیاد باشد.

حدیث دوازدهم

:

امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر گاه کسی خوابی پریشان و ناخوشایند دید (و از خواب بیدار شد) پهلو به پهلو شود و آیه 10 سوره مبارکه «مجادله» را بخواند: «إِنَّمَا النَّجْوَی مِنَ الشَّیْطَانِ لِیَحْزُنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَلَیْسَ بِضَارِّهِمْ شَیْئًا إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» سپس بگوید: «عذت بما عاذت به ملائکة الله المقربون و انبیاؤه المرسلون و عباده الصالحون من شر ما رأیت و من شر الشیطان الرجیم»؛ به آنچه فرشتگان مقرب الهی و پیامبر مرسل و بندگان شایسته خدا پناه برده اند، پناه می برم از شر خوابی که دیده ام و از شر شیطان رجیم.

انجمن گفتگوی دینی

 بر اساس حدیثی از امام صادق (ع). .. متن حدیث همانا مومن خواب هولناک می بیند و به سبب آن گناهانش بخشوده می شود منبع میزان الحکمه، ج2، ص297.

احادیث امام سجاد علیه السلام: آشفته بین خواب و بیداری

 شرح حدیث: خواب، حالت بی خبری، بی تحرکی و تعطیلی ادراک و شعور و تصمیم است. از این رو، در ادبیات ما. .. امام سجاد علیه السلام حدیث شرح حدیث حدیث درباره آخرت حدیث درباره دنیا. .. اَضغاثُ اَحلامٍ؛ دنیا خواب است و آخرت بیداری، و ما میان این دو، در خوابهای آشفته ایم. مجموعه ی ورّام، ج2، ص24