451 . فاطمه زهرآء سلام الله علیها
32 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

                                             فاطمه زهراء سلام الله علیها

با عرض تسلیت بمناسبت فرا رسیدن روز شهادت   فاطمه زهراء سلام الله علیها -  مطالبی خیلی فشرده به عرض عزیزان  می رسد .             ( التماس دعا).
حدیثی که با عنوان حدیث قدسی در کتاب جنة العاصمة  نقل شده این است: ( میرجهانی، جنة العاصمة، ص ۱۴۸).
یا احمد لولاک لما خلقت الافلاک و لولا علی لما خلقتک و لولا فاطمه لما خلقتکما (ترجمه: ای احمد! اگر تو نبودی افلاک را خلق نمی‌کردم و اگر علی نبود تو را خلق نمی‌کردم و اگر فاطمه نبود شما دو نفر را خلق نمی‌کردم) .[الأنصاری الزنجانی، الموسوعة الکبرى عن فاطمة الزهراء، ۱۴۲۸ق، ج ۲۰، ص ۵۱۶]
بنا براین باید گفت «علت خلقت ، بانوی عترت، فاطمه الزهرا، صدیقه الکبری(ع)» است.
اگر این حدیث مورد قبول باشد  که مورد بحث زیادیست - عقلها از معنا و مفهوم آن عاجز است  .
ولی این یک واقعیت است که اگر فاطمه نبود برای علی علیه السلام همسر لایق وبرای حجتهای 11 گانه مادر شایسته و برای پیغمبر این امتیاز ها نبود.

در عظمت و بزرگی حضرت زهرا« سلام الله علیها » همین بس که درجهان آفرینش همتائی ندارد زیرا پدری چون حضرت محمد«صلی الله علیه و آله »»، اولین فرد جهان هستی در کمال و فضائل و مادری چون خدیجه کبری« سلام الله علیها »یکی از زن های کامله جهان هستی و دومین مسلمان و فداکارترین فرد در راه اسلام و همسری چون امیرمؤمنان علی«علیه السلام» که به منزله جان پیامبر«صلی الله علیه و آله »» و برترین انسان بعد از ایشان است و فرزندانی چون حسنین«علیهما السلام» و زینبین« سلام الله علیهما » دارد. به راستی کجا می توان خانه ای جز خانه گلی فاطمه یافت که چنین انسان های بزرگی در آن جمع شوند.
آیت الله جوادی آملی (گوید) : معنای کوثر بودن و حجیت حضرت فاطمه سلام الله علیها - اینکه گاهی گفته می شود این بانو حجت بر ائمه علیهم السّلام است، برای این است که در حجیّت، نبوّت یا رسالت یا امامت لازم نیست؛( بلکه )  آنچه که محور حجیّت است، عصمت است.     (گزیده ای از کتاب فرهنگ فاطمی مهدی نیلی پور).
 ابعاد شخصیتی وجود مقدس حضرت‌صدیقه‌طاهره سلام الله علیها چنان گسترده و دریای فضایل ایشان چنان بی‌کران است که زبان تمام علما در سرتاسر تاریخ از توصیف شایسته ایشان قاصر بوده است برای خالی نبودن یاد داشت  فقط به چند تای آن اشاره می شود .
۱- اينكه غضب فاطمه عليها السّلام موجب غضب خدا و رسول او، و رضاى فاطمه سبب رضاى  اوست.
2- فاطمه برترين زنان دو عالم است.  ( سیده نساء العالمین).
۳- فاطمه معصوم از هر گونه گناه مى‏ باشد.  ( چون حجت خداست بر امامان  ( نحن حجج الله علی خلقه وفاطمه حجه علینا ).
۴- آن حضرت محبوبترين و عزيزترين مردم در نزد رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بوده است.
۵- خداوند در روز قيامت، به آن حضرت اجازه شفاعت مى ‏دهد.    (  پیامبر اسلام خطاب به امام حسن و امام حسین«ع» فرمود: «انتما الامامان ولامکما الشفاعه؛(    شما دو نفر (حسنین) امام هستید و برای مادر شما شفاعت است. ( بحار، ج 43، ص 56.»
۶- صدور معجزات بسيار از حضرت فاطمه عليها السّلام.
۷- بى‏ مانند بودن ايمان و يقين فاطمه عليها السّلام.
۸- زهد و قناعت نمونه.   ( سلمان مى گويد: روزى ديدم حضرت زهرا (سلام الله عليها) براى خروج از خانه به خود پارچه اى كشيده ، پشمى و كهنه ، كه دوازده جاى آن وصله شده بود. من از شدت ناراحتى گريستم و گفتم : دختر كسرى و قيصر در حريرند و دختر رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) در چادر شبى پشمينه و كهنه ، آن هم با اين همه وصله .
آن گاه فاطمه زهرا (سلام الله عليها) به نزد رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) رفت و عرضه داشت :
    پدر جان ! سلمان از چادر وصله خورده من در شگفت است ، در حالى كه به خدا سوگند پنج سال است من در خانه على به سر مى برم و از مال دنيا تنها پوست گوسفندى داريم كه روزها شترمان را بر آن علوفه مى خورانيم و شبها خود به روى آن مى خوابيم و بالش ما پوستى است كه از ليف خرما پر شده است .
روزى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) بر زهرا(سلام الله عليها) وارد شد و حالش را پرسيد. جواب داد: حالم اين گونه است كه مى نگريد؛
 با عبايى زندگى مى كنيم كه نصف آن زير انداز ماست و بر روى آن مى نشينيم و نصف ديگر آن روانداز ماست كه بر روى خود مى كشيم.(بحارالاءنوار، ج 43، ص 88.
۹- احترام بى‏ حدّ پيامبر به آن حضرت.   ( بوسیدن دست فاطمه- بپا خاستن برای احترام او وهزاران گونه احنرام های دیگر).
۱۰- او عابدترين مردم در زمان خود بوده است.    ( حضرت زهرا سلام الله علیها در عبادت و عصمت به حدّی رسیده بود که در حدیث متفق میان شیعه و اهل سنت آمده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در رابطه با عصمت و عبادت آن حضرت فرمودند: «إن الله یغضب لغضبک فاطمة و یرضا لرضاک» ای فاطمه سلام الله علیها: خداوند با خشم تو خشم می کند و با رضای تو راضی می شود.[  شیخ طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری با علام الهدی، مؤسسه آل البیت، لإحیاء التراث، چاپ اول، 1417ق، ج1، ص294.
 آن حضرت گاهی تا صبح مشغول عبادت می شد، حضرت امام حسن علیه السلام می فرمایند: شب جمعه ای دیدم که مادرم همواره در رکوع و سجود بود تا اینکه صبح شد و می شنیدم که برای مردان و زنان مؤمن دعا می کرد و نام می برد ولی برای خود دعا نکرد. گفتم: ای مادر چرا برای خویش دعا نمی کنی همانگونه که برای دیگران دعا می کنی؟ فرمود: پسرم اوّل همسایه بعد خانه.[  علامه مجلسی، تاریخ چهارده معصوم(علیهم السلام)، چاپ نهم، انتشارات سرور، 1382ش، ص193.
۱۱- صدق و راستگويى حضرت فاطمه عليها السّلام.
۱۲- علم وافر آن حضرت. ( که در پایین روایتی برای  نمونه  آورده می شود)  و و و ....  منبع: زندگانى حضرت زهرا عليها السلام ( ترجمه جلد ۴۳ بحار الأنوار) ترجمه روحانى، ص24.
حضرت فاطمه سلام الله علیها  هم‌شأن حضرت علی علیه السلام .
همچنان‌که علی می‌فرمود: «بپرسید از من از هر چیزی که نمی‌دانید و از هر چیزی که می‌خواهید؛ زیراکه در این سینه من علومی انباشته شده که از پیامبر فراگرفته‌ام و همواره دنبال مردمی هستم که لیاقت داشته باشد، تا آن را به آنها بیاموزم. فاطمه نیز از این مقام رفیع علمی برخوردار بود؛ چون هم‌شأن با علی در تمام فضایل معنوی و علمی بود، اگر ما به خطبه آن حضرت که درباره دفاع از ولایت که در مسجد ایراد فرمود خوب تأمل کنیم، خطبه‌اش را هم‌سنگ خطبه‌های امیرمؤمنان خواهیم یافت. [خطابه فدک، عزالدین زنجانی، شرح خطبه حضرت زهرا، مشهد، چاپ اول، ص ۴۰.

محمودبن لبید می گوید: دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله پس از رحلت آن حضرت کنار قبور شهدا مانند حمزه می آمد و می گریست. روزی که کنار قبر حمزه رفته بودم، آن حضرت را در حال گریه مشاهده کردم. صبر نمودم تا آرام شود، سپس جلو رفته و سلام کردم و گفتم: ای مولای من! چه عاملی موجب شد که علی علیه السلام از حق خود در رهبری جامعه صرف نظر کرد و فرو نشست؟ فرمود: ای ابا عمر! رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

مَثَلُ الإمامِ مَثَلُ الْکَعْبَة اِذْ یُؤتی وَلایَأْتی»( بحار ج 36، ص358

فرمود: امام مانند قبله است به سوی آن می روند  نه اینکه قبله به سراغ آنها می آید . یعنی  امامت پادشاهی و سلطنت نیست که با شمشیر گرفته شود .

عن محمّد بن أسيد في حديث قال:.... فَقُلتُ: يا سَيِّدَتي، فَما بالُهُ قَد قَعَدَ عَن حَقِّهِ؟ فَقالَت: لَقَد قالَ له رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله و سلّم: مَثَلُ الإِمامِ مَثَلُ الكَعبَةِ؛ إذ تُؤتى ولا تَأتي أو قالَت: مَثَلُ عَلِيٍّ.

صاحب كفاية الأثر (شيخ حر عاملى‏) به نقل از محمدبن أسید در جريان گفتگویی كه با فاطمه عليها السلام دختر پيامبر خدا (ص) درباره امامت على (ع) داشت: از او پرسيدم: اى بانوى من! چرا او (على) از گرفتن حقّش دست كشيد؟.

حضرت فرمود: پيامبر خدا (ص) فرمودند: مَثَل امام علی(علیه السلام)، مَثَل كعبه است كه به سراغش مى ‏آيند، ولى او به سراغ كسى نمى ‏رود.

منبع: إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج‏3، ص: 118-117 به نقل از كفاية الأثر: ص 195.

عن فاطمة الزهرا (سلام الله علیها):

«لقد قال رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) مثل الامام مثل الکعبة اِذْ تُؤْتی ولا تأتی» (بحارالانوار، ج 36، ص 353)

حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) فرمود: «همانا رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: مثل امام، چونان کعبه است که بر گردش می‌چرخند و او بر گرد چیزی نمی‌چرخد».

جابر از امام باقر علیه السلام نقل کرده که حضرت فرمود:

یا جابِر مَثَلُ الإِمامِ مَثَلُ الْکَعْبَةِ اِذْ یُؤتی وَلایَأْتی»(. بحارالأنوار، ج36، ص 358

چند روایت در این مورد.

 ابوذر از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده که حضرت فرمود:

«مَثَلُ عَلِیٍّ فِیکُم ـ فِی هذِهِ الأُمَّةِ ـ کَمَثَلِ الْکَعْبَةِ الْمَسْتُورَةِ، النَّظَرُ اِلَیها عِبادَةٌ وَالْحَجُّ اِلَیها فَرِیضَةٌ»(بحارالأنوار، ج38، ص199)  

«مَثَل علی در میان شما (در میان این امت) مانند کعبه پوشیده است، که نگاه به آن عبادت و حج آن فریضه و تکلیف است.»

 امام کاظم علیه السلام از پدر بزرگوارش نقل می کند که رسول خدا صلی الله علیه و آله هنگام وصیت خطاب به علی علیه السلام فرمود:

«فَاِنَّما مَثَلُکَ فِی الأُمَّةِ مَثَلُ الکَعْبَةِ نَصَبَهااللّه ُ عَلَما وَاِنَّما تُؤْتِی مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیق وَنَأی سَحِیقٍ وَلا تَأتی وَاِنَّما اَنْتَ عَلَمُ الْهُدی وَنُورُالدِّینِ وَهُوَ نُورُاللّه »( . بحار ، ج23، ص483)   

شبیه به این بیان با نکات بیشتر در روایتی دیگر نقل شده که پیامبرگرامی صلی الله علیه و آله خطاب به علی علیه السلام فرمود:

«یا عَلِیُّ، اَنْتَ بِمَنْزِلَةِ الْکَعْبَةِ تُؤْتی وَلاتَأْتی فَاِنْ اَتاکَ هؤُلاءِ الْقَومِ فَسَلَّمُوا لَکَ فَاقْبَلْهُ مِنْهُمْ، وَاِنْ لَمْ یَأْتُوکَ فَلا تَأْتِهِم».( . بحارالأنوار، ج40، ص78،)  
مجلسی این روایت را از ابن شیرویه دیلمی در فردوس الأخبار نقل کرده که ابن عباس راوی حدیث است. در موسوعة الامام علی نیز شبیه آن از منابع اهل سنت مثل اسدالغابه ج4، ص106 نقل شده است.

روایت دیگری که با روایات قبلی تفاوت هایی دارد، از امام سجاد علیه السلام نقل شده که حضرت فرمود:

«فَاِنَّ عَلِیّا کَالْکَعْبَةِ الَّتی اَمَرَاللّه ُ، بِاسْتِقْبالِها لِلصّلوة جَعَلَهااللّه ُ لِیُؤْتَمَّ بِهِ فی اُمُور الدِّین وَالدُّنیا کَما لایَنْقُصُ الْکَعْبَةُ وَلا یَقدح فی شَیْءٍ مِنْ شَرَفِها وَفَضْلِها اِنْ وَلیّ عَنْهَا الْکافِرُونَ، فَکَذلکَ لایَقْدَحُ فی عَلیّ إنْ اَخّرَهُ عَنْ حَقِّهِ الْمُقَصِّرُونَ وَدافَعَهُ عَنْ واجِبِهِ الظّالِمُونْ»(. بحارالأنوار، ج36، ص 111     علی مانند کعبه است که خداوند دستور داده برای نماز رو به سوی آن بایستند، آن را قرار داد تا در امور دین و دنیا از آن تبعیت کنند، همچنانکه کعبه دچار کمبود و نقصان نمی شود و چیزی از شرف و فضیلت آن کاسته نمی شود، اگر کافران از آن رو برگردانند؛ علی علیه السلام هم ضرری نمی بیند اگر افراد مقصر ادای حق او را به تأخیر اندازند و ستمکاران او را از انجام تکلیفش باز دارند.»

روایتی از مجلسی در باره علم فاطمه علیها السلام.
مرحوم مجلسی درباره تفسیر حدیث امام باقر ـ علیه‌السلام ـ که فرمود: «...فطمها الله بالعلم...»؛ یعنی به سبب کثرت علم از جهل بریده شد و به‌قدری علم دارد که جهالت هرگز در آن راه ندارد و از آغاز آفرینش برخوردار از علوم ربانی شده [ مجلسی، بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۶۵.    مجلسی، بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۰۱.    
 بنابراین با توجه به اینکه آن حضرت تنها دختر پیامبر اکرم بوده است که فرزندانش امامان معصومی چون حسن و حسین هستند که هریک معدن و مخرن علوم الهی بودند و در حضور آن بانو تعلیم و تربیت دیده بودند.
از طرفی آن بانو تنها هم شان امیرمؤمنان ـ علیه‌السلام ـ بود و از هر جهت خصوصاً از جهت علمی و همچنین یازده امام معصوم که وارث علم الهی هستند، فرزندان آن حضرت هستند و تمام آنها به فضایل آن حضرت تصریح کرده‌اند و آن حضرت در تمام فضایل با آنها شریک است و آنها وارث علم فاطمه ـ سلام‌الله ‌علیها ـ هستند كه مصحف فاطمه به آنها رسيد.
امیرالمۆمنین علیه السلام می فرمایند:
«حضرت امرأة عند الصدیقة فاطمة الزهراء - علیها السلام – فقالت : ان لی والدة ضعیفة و قد لبس علیها فی امر صلاتها شیء و قد بعثنی الیک اسألک فاجابتها فاطمة – علیها السلام – عن ذلک و طرحت سئوالاً ثانیاً و ثالثاً و رابعاً ... و عاشراً اجابت الزهراء علیها جمیعاً ثم خجلت المراة الوافدة و قالت: لااشق علیک یا ابنة رسول الله: فقالت فاطمة سلام الله علیها هاتی و سلی عما بدا لک ارأیت من اکتری یومأ یصعد الی سطح بحمل ثقیل و کراه مأة الف دینار یثقل علیه؟ قالت: لا فقالت: اکتریت انا بکل مسالة باکثر من ملء ما بین الثری الی العرش لۆلۆأ فاحری ان لایثقل علیّ». ( نهج الحیاة، موسوعة کلمات الزهراء ص138
زنی خدمت حضرت صدیقه کبری علیها السلام آمد و عرضه داشت: مادر ضعیفی دارم که در مورد نمازش دچار شبهه و سئوال شده است و مرا برای حل آن به محضر شما فرستاده است. حضرت فاطمه علیها السلام پاسخ وی را فرمودند: اما آن زن تا ده سئوال پرسید و حضرت جواب همه ی آنها را بیان کردند. پس از سئوال و جوابها آن زن شرمنده شد و عرض کرد: من باعث زحمت برای شما فرزند رسول الله نشوم! اما حضرت فاطمة علیها السلام فرمودند: هر مسأله ای برایت پیش آمد بیا و از من بپرس آیا اگر کسی یک روز و در قبال یکصد هزار دینار اجیر شود تا بار سنگینی را به پشت بام ببرد آیا این عمل برای او سنگین و ناگوار است؟ آن زن پاسخ داد: خیر حضرت فرمودند: مزد من در برابر هر مسأله ای که از من پرسیده شود بیشتر از وزن مرواریدهایی است که فاصله ی زمین تا عرش را پر کرده است پس شایسته است سئوالاتی که از من پرسیده می شوند اصلا باعث زحمت و ناخوشی من نشود.
 13 -  قرآن خواندن فاطمه  - حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و مانوس بودن با قرآن در تمامی اوقات
14 -  تکلم در رحم مادر  -  از جمله فضیلت های حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها تکلم در رحم مادر است؛ در این زمینه تاریخ و از امام صادق علیه السلام نقل شده است که: مفصل است .
15 - نور فاطمه آفریده شده قبل از خلقت است .-  پیامبر اکرم«صلی الله علیه و آله »» فرمود: «خلق نور فاطمه« سلام الله علیها » قبل ان تخلق الارض و السماء فقال بعض الناس: یا نبی الله! فلیست هی انسیه؟! فقال: فاطمه حوراء انسیه؛ نور فاطمه قبل از خلقت زمین و آسمان آفریده شد، بعضی از مردم عرض کردند: »ای پیامبر خدا! پس زهرا از آدمیان نیست؟» فرمود: «فاطمه حوریه بشری است.»
16 -   بخشش فاطمه سلام الله علیها   به دو نمونه اشاره می شود.
الف) گردنبند پربرکت
جابربن عبدالله انصاری می گوید: «روزی نماز عصر را با پیغمبر«صلی الله علیه وآله » خواندیم. ناگاه پیرمردی خدمت رسول خدا رسید که لباس کهنه ای پوشیده بود و از شدت پیری و ناتوانی نمی توانست بر جای خودش قرار گیرد. عرض کرد: «یا رسول الله! گرسنه ام، سیرم کن. برهنه ام، لباسی به من عطا کن. تهیدستم، چیزی به من بده.» رسول خدا«صلی الله علیه وآله » فرمود: «من که اکنون چیزی ندارم، ولی تو را به جایی راهنمایی می کنم، شاید حاجتت برآورده شود.» سپس به بلال فرمود: «پیرمرد ناتوان را به خانه فاطمه هدایت کن». او بعد از ورود به خانه زهرا«سلام الله علیها» سلام و نیاز خود را بیان کرد. فاطمه گلوبندی را که پسر عمویش به وی اهداء کرده بود، به او داد و فرمود: «بفروش و زندگی خود را بدان اصلاح کن».
پیرمرد برگشت و جریان را خدمت پیغمبر عرض کرد. آن حضرت گریست و فرمود: «گردنبند را بفروش تا خدا به برکت عطای دخترم برای تو گشایشی فراهم سازد.» پیرمرد بعد از فروش گردنبند، به پیامبر«صلی الله علیه وآله » عرض کرد: «به برکت عطای فاطمه«سلام الله علیها» بی نیاز شدم.»
ب) لباس عروسی
صفوری شافعی از ابن جوزی نقل می کند که رسول خدا«صلی الله علیه وآله» در شب عروسی فاطمه«سلام الله علیها» برای او پیراهن تازه ای آماده کردند. جامه ای کهنه و وصله دار نیز در نزد ایشان بود. سائلی در زد و گفت: «از خانه رسول خدا«صلی الله علیه وآله» جامه ای کهنه می خواهم.» فاطمه می خواست جامه کهنه را بدهد، ولی سخن خدا به یادش آمد که می فرماید: «لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون.»؛ «به نیکویی نخواهید رسید مگر اینکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید.»
پس جامه نو را به وی داد. وقتی هنگام زفاف حضرت شد، جبرئیل به محضر رسول خدا«صلی الله علیه وآله» آمد و عرض کرد: «یا رسول الله! پروردگارت سلام می رساند و مرا نیز فرمان داده که به فاطمه«س» سلام برسانم و برای وی توسط من جامه ای از دیبای سبز از جامه های بهشتی فرستاده است.
17- تسبیحات آن بانو  -  از علی«علیه السلام» نقل شده است که: یکی از پادشاهان عجم برده ای به پیامبر هدیه نمود، من به فاطمه گفتم نزد رسول خدا برو و خدمتگزاری برای خود درخواست کن. زهرا« سلام الله علیها » نزد رسول خدا رفت و این موضوع را با ایشان در میان گذارد، پیامبر«صلی الله علیه و آله » فرمودند: «فاطمه ! چیزی به تو دهم که برایت از خادم و آنچه در دنیاست بهتر باشد، بعد از نماز، 34 بار الله اکبر و 33 مرتبه الحمدلله و 33 بار سبحان الله بگو».

منابع  -  در ذیل مطالب بالا ذکر گردید -  و از سایتهای خبر گزاری تسنیم - بیتوته - و غیره استفاده شده است.