429 - منظور از «جنتان» در سوره هاى سبأ و رحمن چیست؟
17 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

 

 منظور از «جنتان» در سوره های سبأ و رحمن چیست؟

این کلمه مبارک در سه جای قرآن آمده است:

1- (لَقَدْ کَانَ لِسَبَإ فِی مَسْکَنِهِمْ ءَایهٌ جَنَّتَانِ عَن یمِین وَ شِمَال) [ سبأ، آیه 15- ] برای قوم سبا در محل سکونتشان نشانه ای[ از قدرت الهی]بود، دو باغ [عظیم و گسترده] از راست و چپ [با میوه های فراوان]. مقصود از جنتان در این آیه، دو باغ و مزرعه حاصل خیزی است که قوم سبأ، با ساختن سدی بزرگ در میان کوه های آن ناحیه به وجود آورده بودند و این دو مزرعه، در دو طرف رود بود که از آن سد جاری می شد. [ تفسیر نمونه، ج 18، ص 57- ]

2- (وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّه جَنَّتانِ) [الرحمن، آیه 46]؛ و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ بهشت است. مفسّران، برای واژه «جنتان» در این آیه، حدود هشت معنا ذکر کرده اند که در ذیل فقط تفسیری را که علامه طباطبائی ترجیح داده اند، ذکر می کنیم:

مراد از جنتان، دو بهشت است که بهشت اوّل به سبب پاداش اعمال و بهشت دوم به خاطر تفضل به بهشتیان داده می شود؛ چنان که در آیه 38 سوره نور آمده: (لِیجْزِیهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُواْ وَ یزِیدَهُم مِّن فَضْلِه)؛ [هدف این است] که خداوند، پاداش بهترین اعمال آنها را بدهد و از فضلش بر آن بیفزاید ( المیزان، ج 15، ص 109-

3- (وَ مِن دُونِهِمَا جَنَّتَان )[ الرحمن، آیه 62- . ؛ و پایین تر از آنها دو بهشت دیگر است.

برای «جنتان» در این آیه دو تفسیر ذکر شده است: 1- علاوه بر دو بهشتی که در آیه 38 سوره نور وصف شده، دو بهشت دیگر نیز هست که هر چند محتوا و نعمت هایی که در آنهاست، شبیه دو بهشت اوّل است، ولی از نظر درجه فضل و شرف، پایین تر از آن دو است.

دو بهشت اوّل، مخصوص اخلاص پیشگان و دو بهشت بعدی مخصوص مؤمنانی است که درجه ایمانشان پایین تر از درجه ایمان اهل اخلاص است.

2- جنتان، یعنی علاوه بر آن دو بهشت که برای اهل اخلاص بود، دو بهشت دیگر برای همان مؤمنان است که برای تنوع، در میان این باغ های بهشتی در گردشند. علامه طباطبائی(ره) با توجه به لحن آیات و با استفاده از آیات سوره واقعه که اهل بهشت را دو صنف می کند، تفسیر اوّل را ترجیح داده است. ( المیزان، ج 15، ص 110-

منبع

معاد در قرآن - پرسش و پاسخ - از آیات و آخبار مربوطه - تهیه و تنظیم از محمد امینی گلستانی.