416 - حسابرسی در قیامت
13 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

  حسابرسی در قیامت

از قرآن کریم به خوبی استفاده می شود که در روز قیامت، به حساب افراد و نحوه عملکرد آنان در دنیا - رسیدگی می شود:

«وَ نَضَعُ الْمَوازینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئاً وَ إِنْ کانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَیْنا بِها وَ کفی بِنا حاسِبینَ»[. انبیاء / 47 خداوند متعال می فرماید: ما در روز قیامت، ترازوهای عادلانه می گذاریم و اعمال نیک و بد انسان ها را با آن می سنجیم. در آن روز، به هیچ کس هیچ گونه ظلم و ستمی نمی شود و از استحقاق کسی کاسته نمی گردد و اگر عمل مکلف به وزن دانه خردلی هم باشد، آن را می آوریم و همین کافی است که ما حسابگر و حسابرس باشیم.

همچنین قرآن کریم در آیه دیگری با عبارت «وَ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا کنْتُمْ تَعْمَلُونَ»[. نحل / 93 بر سۆال از همه اعمال انسان در قیامت تأکید می ورزد و در آیاتی نیز مصادیق سۆالات قیامت را بیان می فرماید. [. زخرف / 44، تکاثر / 8، زخرف / 19، نمل / 56 و. . .

 مواقف قیامت

از قرآن و روایات معلوم می شود که در قیامت، مواقف بسیاری برای حسابرسی به حساب بندگان وجود دارد. از جمله مواقف قیامت، می توان به مواقف اهل بیت«سلام الله علیهم»، نماز و حق النّاس اشاره کرد که از بندگان راجع به محبّت و ولایت اهل بیت، اهمیّت آنان به نماز و میزان مراعات حقّ النّاس سۆال می شود و اگر پاسخ قانع کننده ای نداشته باشند، حق عبور از آن مواقف را ندارند.

گذر از مواقف قیامت، به تعبیر قرآن کریم، پنجاه هزار سال طول می کشد. قرآن، هنگام بیان شدّت حسابرسی در قیامت و سختی آن، یک جا می فرماید: قیامت هزار سال است[ سجده / 5: «کانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ»

 و در جای دیگر می فرماید: پنجاه هزار سال طول می کشد![. معارج / «کانَ مِقْدارُهُ خَمْسینَ أَلْفَ سَنَةٍ». / امام صادق «سلام الله علیه» در توضیح این مطلب فرموده اند:

«فَإِنَّ فِی الْقِیَامَةِ خَمْسِینَ مَوْقِفاً کلُّ مَوْقِفٍ مِثْلُ أَلْفِ سَنَةٍ- مِمَّا تَعُدُّونَ ثُمَ تَلَا هَذِهِ الْآیَةَ- فِی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَة»[7- أمالی للمفید، صص 275-274

یعنی قیامت پنجاه موقف دارد که هر موقف آن، هزار سال طول می کشد! البته این سختی ها و طول کشیدن قیامت، برای مۆمنین و نیکوکاران، لحظه ای بیش نیست و بسیار گذراست، چنانکه وقتی به پیامر اکرم«صلّی الله علیه وآله وسلّم» عرض شد که حسابرسی در قیامت چقدر طولانی و سخت است!؟ فرمودند: برای مۆمن یک لحظه است، و کمتر از خواندن یک نماز در دنیا طول می کشد.

«وَ الّذی نَفسِ مُحمَّد بِیَده إنَّه لَیَخِّفُ علَی المُۆمِن حتّی یَکون أخفّ عَلیه مِن صَلاة مَکتوبَة یُصلیها فی الدُّنیا»[. مجمع البیان، ج 10، ص 531]

در واقع، صدمات و سختی های مۆمن حقیقی در دنیا و ریاضت های دینی او، موجبات آرامش و راحتی او را در قیامت فراهم می سازد. بنابراین هرچه مۆمنین بیشتر در انجام واجبات و عبادات کوشا باشند و از گناه و نافرمانی خداوند اجتناب ورزند، در قیامت، راحت تر و شادتر خواهند بود.

با این وجود، آیا واقعاً ارزش ندارد کسی هشتاد سال یا در نهایت صد سال زندگی دنیا را، در مضیقه و مشقّت باشد و پا روی هوا و هوس و شهوات خود بگذارد تا پنجاه هزار سال در رفاه و آسایش باشد؟ مسلّما ارزش دارد. در حالی که زمان قیامت، فقط پنجاه هزار سال حسابرسی نیست، بلکه برای همیشه و ابدی خواهد بود.

منبع

از تفسیرها و کتاب های گوناگون و سایتهای - اندیشه قم - بیتوته - ئب سایت شخصی سید مهدی عمادی - نیز استفاده شده است.