367 - معراج ( 2 )
32 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

معراج ( 2  )

صعود به آسمان (های)  دنیا

گزارش سفر

در شب معراج، جبرئیل بر حضرت نازل شد و مرکبی را که نامش براق بود، برای او آورد و رسول خدا (ص) بر آن سوار شد و به سوی بیت المقدس حرکت کرد. [قمی، تفسیر قمی، ۱۳۶۷ش، ج۲، ص۵؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۹۹و۲۰۰؛ عیاشی، التفسیر، ۱۴۲۱ق، ج۳، ص۳۱.

مسجد الاقصی

پیامبر(ص) در میان راه در مدینه، مسجد کوفه، طور سینا و بیت اللحم(زادگاه حضرت عیسی (ع)) ایستاد و نماز خواند. وی سپس وارد مسجد الاقصی شد و در آنجا نماز گزارد. [ سبحانی، فروغ ابدیت، ۱۳۸۵ش، ص۳۶۷؛ علامه طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۳، ص۸.

: قبة الصخره

گویا پیامبر از قبة الصخره به آسمان ها عروج کرده است. علت نامگذاری آن به این اسم، وجود صخره ای در داخل آن است که پیامبر(ص) از روی آن به آسمان عروج کرد. [قبة الصخرة

آسمان اول

سپس حضرت محمد صلی الله علیه وآله با جبرئیل بالا می روند، در آنجا با فرشته ای به نام اسماعیل ملاقات می کنند که مسئول دفع شیاطین با شهاب بوده است.

آسمان دوم

بخشی از مشاهدات پیامبر اسلام در واقعه معراج (آویزان کردن زنان از زبان و سوزاندنشان در جهنم توسط شیطان سبز) به نمایش درآمده است. . یکی دیگر در باب وقایع شب معراج. (آویزان کردن زنان از پستان و سوزاندنشان در جهنم توسط شیطان سرخ.

حضرت محمد صلی الله علیه وآله پس از ورود به آسمان دوم همه فرشتگان را خوش و خندان می یابد، جز یک فرشته بسیار بزرگ را که دائم خشمگین بود؛ که جبرئیل وی را «خازن» و [مالک جهنم] معرفی می کند. محمد درخواست می کند که آتش دوزخ را به وی نشان دهند؛ که شیطان پرده از آتش جهنم کنار می برد تا او آتشی که به آسمان شعله می کشد را ببیند. حضرت محمد صلی الله علیه وآله گمان می کند آتش او را در برخواهد گرفت، و سپس شیطان پرده را برمی گرداند.

سپس حضرت محمد صلی الله علیه وآله مردی گندم گون و فربه می بیند و متوجه می شود وی آدم اولین انسان زمین است، سلام می کند و آدم هم به وی سلام می کند و برای یکدیگر استغفار می کنند و آدم محمد را تهنیت گفته و محمد سوار بر براق بهمراه جبرئیل به پیش می روند. سپس فرشتهٔ مرگ، عزرائیل را می بینند و عزرائیل حضرت محمد صلی الله علیه وآله را مژده می دهد که تمامی نیکی ها و خوبی ها را می بینم که در امت تو جمع می شود. محمد

سپس فرشتگانی را می بیند که هر یک دعایی می کنند از جمله فرشته ای که دعا می کند: «ای الله همانگونه که میان آتش و آب را سازگاری داده ای دلهای بندگانت را هم با همدیگر مهربان بفرما» یا دیگری که دعا می کند: «پروردگارا به هر کسی که انفاق می کند پاداش عطا بفرما» سپس برخی از اهل جهنم که شامل حرام خواران و سخن چینان و مسخره کنندگانند، و آنان که نماز را سبک شمرده اند و کسانی که مال یتیم خورده اند، و رباخواران را به ایشان نشان می دهند. حضرت محمد صلی الله علیه وآله در آسمان دوم عیسی و یحیی ملاقات کرده و ادای احترام نموده و برای یکدیگر طلب مغفرت می کنند. جبرئیل به محمد در شب معراج جهنم را نشان می دهد که در آن، شیطانی سبزرنگ نگهبان زنانی است که به جرم دروغ گفتن به شوهرانشان و خارج شدن از خانه بدون اجازه آنان، با قلاب هایی از زبان آویزان شده و در میان شعله های آتش می سوزند و بدین سان عذاب می بینند.

حضرت محمد صلی الله علیه وآله سوار بر براق به همراه جبرئیل درشب معراج بخش دیگری از جهنم شیطان دیگری می بیند. آن شیطان سرخ رنگ، نگهبان زنانی است که به دروغ، فرزندان حرامزاده شان را به شوهران خود نسبت داده بودند و برای عذاب دیدن با قلاب هایی از پستان آویزان شده اند و در میان شعله های آتش می سوزند و شکنجه می شوند.

آسمان سوم

در آسمان سوم مرد بسیار زیبایی را می بیند که جبرئیل او را یوسف معرفی می کند؛ و با یکدیگر سلام کرده و برای یکدیگر استغفار می کنند و یوسف مثل همه انبیاء دیگر می گوید: «مرحبا به پیغمبر صالح و برادر صالح و مبعوث در زمان صالح. »

آسمان چهارم

در آسمان چهارم ادریس که خدا او را به مقام رفیع مرتبت داده می بیند و با او مثل دیگران تهنیت می گوید.

آسمان پنجم

 حضرت محمد صلی الله علیه وآله در آسمان پنجم مردی سالخورده با جشمان درشت می بیند که هرگز پیرمردی به آن عظمت ندیده است، و نزد او جمع کثیری از امتش بودند که حضرت محمد صلی الله علیه وآله از کثرت ایشان تعجب می کند و جبرئیل او را، پیغمبری که امتش دوستش می داشتند، هارون پسر عمران، معرفی می کند. محمد با هارون هم تهنیت می گوید و پیش می رود.

آسمان ششم

در آسمان ششم، مردی بلند بالا و گندم گون دید و شنید که او می گوید: «بنی اسرائیل گمان کردند که من محترم ترین فرزند آدم نزد پروردگار هستم و حال آنکه این مرد ( حضرت محمد صلی الله علیه وآله ) گرامی تر از من است». جبرئیل او را موسی بن عمران معرفی می کند و موسی هم بار دیگر با وی مثل دیگران تهنیت می گوید.

آسمان هفتم

در آسمان هفتم، مردی که بر کرسی نشسته بود می بیند. آن مرد خود را ابراهیم معرفی می کند و می گوید: «اینجا محل تو و منزل پرهیزکاران امت تو پس از مرگ است» و سپس آیه ۶۸ آل عمران را تلاوت می کند؛ ابراهیم، محمد و امتش را به خیر بشارت می دهد و سپس بهشت را به حضرت محمد صلی الله علیه وآله نشان می دهند. در نخستین آیات سوره نجم چنین آمده که جبراییل، حضرت محمد صلی الله علیه وآله را تا جایی بالا برد که به اندازه دو سر کمان یا کمتر با خدا فاصله داشت این مکان در قرآن درخت سدرة المنتهی نامیده شده و جایی است که جبراییل در آستانه آن از همراهی با حضرت محمد صلی الله علیه وآله بازماند و حضرت محمد صلی الله علیه وآله سوار بر براق به تنهایی از آن درخت گذشت. [ترجمه تفسیر المیزان - محمد حسین طباطبایی - جلد نوزدهم صفحه 48-50

بازگشت

حضرت محمد صلی الله علیه وآله در بازگشت از این سفر، در اورشلیم فرود آمد و بازهم سوار بر براق از مسیر هوایی، راه مکه را پی گرفت. او در میان راه به کاروان بازرگانی قریش برخورد و در حالیکه آنان شتری را گم کرده بودند و به دنبال آن می گشتند، از ظرف آبی که آنجا بود مقداری آب خورد و باقی آن را بر روی زمین ریخت. بنا به روایتی سرپوشی بروی آن گذاشت.

تا پیش از طلوع خورشید در ساعات بامدادی، در خانهٔ ام هانی فرود آمد و برای نخستین بار راز خود را نزد او بازگفت. در صبح همان روز، محمد در مجامع و محافل قریش پرده از راز خود برداشت.

داستان معراج که در میان قریش امری محال بود در تمام مراکز دهن به دهن گشت و موجبات نگرانی سران قریش را فراهم آورد. [ فرازهایی از تاریخ پیامبر اسلام، صفحهٔ ۱۷۰ ). قریش نیز همچون همیشه به تکذیب ادعاهای حضرت محمد صلی الله علیه وآله پرداخت و در تأیید این ادعا گفتند: «کسانی در مکه هستند که بیت المقدس را دیده اند، اگر راست می گویی ویژگی های ساختمان بیت المقدس را تشریح کن. » بر پایهٔ روایات حضرت محمد صلی الله علیه وآله نیز به تشریح خصوصیات ساختمان بیت المقدس پرداخت و حتی حوادثی را که در میان مکه و بیت المقدس بر او گذشته بود بازگو کرد و گفت: «در میان راه به کاروان فلان قبیله برخورد نمودم و شتری از آن ها گم شده بود و در میان اثاثیهٔ آن ها ظرفی پر از آب بود و من از آن آب نوشیدم و سپس سر آن را پوشاندم و در نقطه ای به گروهی برخوردم که شتری از آن ها رمیده و دست آن شکسته بود. »[ فرازهایی از تاریخ پیامبر اسلام، صفحهٔ 171).

قریش پرسیدند: از کاروان قریش خبر ده. حضرت محمد صلی الله علیه وآله گفت آن ها را در «تنعیم» (ابتدای حرم است) دیدم و شتر خاکستری رنگی در پیشاپیش آن ها حرکت می کرد، و کجاوه ای روی آن گذارده بودند و اکنون وارد شهر مکه می شوند. قریش که از صدق خبر او نگران و سخت عصبانی شده بودند، گفتند اکنون صدق و کذب گفتار تو بر ما روشن می شود. چیزی نگذشت که کاروان وارد شهر شد و «ابوسفیان» و مسافران جزئیات گزارش های حضرت محمد صلی الله علیه وآله را تصدیق کردند. [ فرازهایی از تاریخ پیامبر اسلام، صفحهٔ 171). و 180 ).

                                                           اشکالات معراج

سؤالاتی درباره معراج مطرح است از جمله:
۱- در سفر فضایی نخستین مانع، نیروی جاذبه است و برای حل آن سرعت چهل هزار کیلومتر در ساعت لازم است.
۲- فقدان هوا در فضای بیرون زمین
۳- گرمای سوزان آفتاب و سرمای کشنده در جایی که آفتاب نمی‌تابد.
۴- اشعه‌های خطرناک
۵- مشکل بی‌وزنی و زمان، کسی که بخواهد در سراسر آسمان‌ها سیر کند، باید سرعتی بیش از سرعت نور داشته باشد.
در پاسخ باید گفت؛ با تمام این مشکلات انسان توانسته است با نیروی علم بر آن پیروز شود. بدون شک معراج امری خارق‌العاده است، هرچند که مقداری از این معجزه عقلاً امکان‌پذیر شده است، بقیه نیز با استمداد از قدرت الهی حل شدنی است. بشر توانسته است با این نیروی محدود سفینه‌هایی بسازد که مشکل اشعه‌ها را حل کند؛ خداوند، مرکب سریع‌ السیر براق، رفرف یا مرکب دیگر در اختیار پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) گذاشت و او را از نظر خطرات این سفر زیر پوشش حمایت خود گرفت. البته دانشمندان امروز می‌گویند؛ امواج جاذبه بدون نیاز به زمان در آن واحد از یک سوی جهان به سوی دیگر منتقل می‌شود.
با توجه به این نکات هیچ کدام از مشکلات به صورت یک مانع عقلی نیست که معراج را به صورت یک محال عقلی در آورد. (
مکارم شیرازی، ناصر تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴، ص۱۶-۱۷.   

دستاوردهای نعراح

در این قسمت به صورت مختصر به نتایج معراج اشاره می‌شود.
۱- ولایت علی (علیه‌السّلام).(شیخ طوسی، امالی، قم، دارالثقافه، ۱۴۱۴، ص۶۴۳. -

صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه، چاپ دوم، ۱۴۰۴، ج۴، ص۳۷۴.  -  حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، قم، مؤسسه اسماعیلیان، چاپ چهارم، ۱۴۱۲، ج۵، ص۱۵۶.

- وجوب نمازهای پنج گانه. ۳- اعطای کوثر (فاطمه (سلام‌الله‌علیهم)). 4 - رفع تکلیف‌های دشوار از امت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم).  5 - خدای متعال با پیامبر محبوب خویش در سفر معراج سخن گفت.  6 - برخی از احادیث قدسی دستاورد این سفر آسمانی‌اند

                                                                   حدیث معراج

حدیث مِعراج، حدیثی قدسی است که گفتگوی میان خداوند و پیامبر(ص) در معراج را گزارش می دهد. در این حدیث، از مسائل اخلاقی مانند رضا، توکل، نکوهش دنیا، روزه، سکوت، محبت به مستمندان، ویژگی های اهل آخرت و اهل دنیا سخن به میان آمده است. [ دیلمی، ارشادالقلوب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۹۹-۲۰۶.

پس از رسیدن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به حجاب‌های نور بود که حدیث معراج و گفتگوی خدا با رسولش صورت می‌گیرد که در اینجا مجال ذکر حدیث نیست؛ اما به صورت گزینشی به سخنان خداوند به رسول اشاره می‌شود.
۱. شریف‌ترین کارها: توکل بر خدا و خشنود بودن بر آنچه او مقدر کرده است.
۲. خصوصیات افراد مؤمن و پرهیزکار و توکل کنندگان بر خداوند.
۳. ویژگی زاهدان در دنیا.
۴. ویژگی اهل دنیا و اهل آخرت.
۵. پاداش زاهدان.
۶. توصیه بر پرهیزکاری.
۷. ارزش سکوت.
۸. اهمیت رزق حلال.
۹. جایگاه و اثر روزه.
۱۰. ویژگی عابدان.

منابع در ضمن مطالب در بالا نوشته ام و با استفاده از سایت های ویکی شیعه - ویکی پدیا و ویکی فقه و غیره.