347 -بمناسبت فرا رسیدن روز عاشورای حسینی سلام الله علیه .
579 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان


شور حسینی سلام الله علیه .

باز این چه شورش است که در خلق عالم است *** باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است

 باز این چه رستخیز عظیم است کز زمین *** بی نفخ صور خاسته تا عرش اعظم است

 این صبح تیره باز دمید از کجا کزو *** کار جهان و خلق جهان جمله درهم است

 گویا طلوع می کند از مغرب آفتاب *** کاشوب در تمامی ذرات عالم است

 گر خوانمش قیامت دنیا بعید نیست *** این رستخیز عام که نامش محرم است

 در بارگاه قدس که جای ملال نیست *** سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است

 جن و ملک بر آدمیان نوحه می کنند *** گویا عزای اشرف اولاد آدم است

 خورشید آسمان و زمین، نور مشرقین پروردۀکنار رسول خدا، حسین

 این کشته فتاده به هامون حسین توست ***وین صید دست وپا زده در خون حسین توست

 این نخل تر کز اتش جانسوز تشنگی ***دود از زمین رسانده به گردون حسین توست

 این ماهی فتاده به دریای خون که هست ***زخم از ستاره بر تنش افزون حسین توست

 این غرقۀ محیط شهادت که روی دشت ***از موج خون او شده گلگون حسین توست

 این خشک لب فتاده دور از لب فرات ***کز خون او زمین شده جیحون حسین توست

 این شاه کم سپاه که با خیل اشک واه ***خرگاه زین جهان زده بیرون حسین توست

 این قلب طپان که چنین مانده بر زمین ***شاه شهید ناشده مدفون حسین توست

 دانی که چرا خانه حق گشته سیه پوش؟ ***زیرا که خدای تو عزادار حسین است

 هر کس به جهان گشته گرفتار نگاری***عمری است که ژولیده گرفتار حسین است

نورچشم حیدروام البنین * دستهایت آفتاب بی قرین *ای تو ثارا. . . را سردار عشق* پهلوان عرصۀاسرار عشق

ساقی لب تشنۀکرببلا * حیدر ثانی دو دست از تن جدا *نور حق، باب الحوایج میر عشق * نام مهتابیت شد تفسیر عشق

نامت ای مه، ورد لبهامان بود* رخش دین و دنیامان بود *شرم رخ از روی تو باشد فرات * ای شهید سرخ روی کائنات

در باره پیامهای روز عاشوراء کتابها ونوشته شده و سخن ها گفته شده که بی نهایت است فقط چند کلمه بمناسبت فرا رسیدن روز عاشورا بیان می شود.

 پیشینه تاریخی سوگواری برای حسین علیه السلام

سابقهٔ سوگواری و برپایی عزاداری برای حسین بن علی به اولین روزهای بعد از عاشورا، در محرم سال ۶۱ هجری می رسد. اولین مراسم سوگواری را زینب خواهر حسین در زندان برگزار کرد. همچنین دختر سه سالهٔ حسین، رقیه، در زندان اغلب برای پدرش گریه می کرد تا اینکه دستور دادند سر بریدهٔ پدر را به حضورش ببرند که این عمل باعث مرگ دختر شد. مرگ رقیه باعث بلوایی در شام شد که عاقبت یزید مصلحت دید اسرای کربلا را آزاد کرده آن ها را به مدینه بفرستد.

همچنین از سجاد روایت شده که تا بیست سال پس از مرگ پدرش هر وقت می خواست غذا بخورد به گریه می افتاد. روزی خدمتکاری از او پرسید "ای پسر رسول خدا! آیا وقت آن نرسیده است که اندوه تان به پایان برسد؟" نقل شده است که امام سجاد پاسخ داد: "وای بر تو! یعقوب پیامبر دوازده پسر داشت و خداوند یکی از آن ها را از چشمش پنهان کرد. از گریهٔ زیاد چشمانش کم سو و از غصه سرش سفید شد و پشتش خمیده گشت. (قرآن: ۱۲: ۸۴) اگر چه پسرش زنده بود، اما من با چشم خود دیدم که پدر و برادر و عمو و هفده تن از اعضای خانواده ام در اطرافم قربانی شدند. چگونه اندوهم به پایان رسد؟"

  عزاداری اهل سنت

در مورد واقعه عاشورای سال ۶۱ اغلب تاریخ نگاران اهل سنت از جمله محمد بن جریر طبری، بلاذری، عمر بن سعد، ابن قتیبه دینوری، احمد بن داوود دینوری و عزالدین بن اثیر واقعه کربلا را به تفصیل و بر اساس روایت ابومخنف بیان کرده اند. [نیازمند منبع] این درحالی است که شیعیان معتقد هستند که بعد از واقعه عاشورا، بنی امیه به جعل منابع اسلامی پرداخت و به بهانه کشتن امام سوم شیعیان آن را روز مبارک و عید، روزه، توبه آدم، نجات یونس از شکم ماهی، استقرار سفینه نوح در کوه جودی، روز شکافته شدن دریا برای موسی، خاموش شدن آتش برای ابراهیم و… اعلام نمود.

 سوگواری در میان غیر مسلمانان

سوگواری عاشورا در کشور های زیاد آفریقائی و ار. وپائی از جمله آلمان - دانمارک - اتریش - انگلستان - فرانسه - پرتقال و کشور های آسیائِی از جمله مسکو و آذربایجان و شیعه نشین چین و دیگر جاها - شیعیان مجالس مجلل عزا داری برپا می کنند و از مذاهب دیگر شرکت کرده و عرض ارادت می نمایند که همه را نمی شود یادداشت کرد البته این عزاداری مختص شیعیان نیست بلکه از بزرگان مذهبهای دبگرمانند . نخست وزیر فعلی هندوستان در عزاداری شیعیان در محرم سال 1400 شرکت کردند و مهاتما گاندی نخست وزیر سابق هند افتخار می کرد و می گفت: من آزادگی را از حسین شهید کربلا یاد گرفتم در بمبئی و جاهای دیگر هند و در ایران ارامنه نیز دسته جات عزاداری دارند. [ روزنامه همشهری ۸۳/۱۲/). و گزارشی از عزاداری اهل سنت، ارامنه و زرتشتیان ایران در ترینیداد و توباگوو جامائیکا تمامی گروه های قومی و مذهبی در مراسمی که به زبان محلی «هوسِی» خوانده می شود شرکت می کنند و به سوگواری می پردازند. [نیازمند منبع] همچنین زرتشتیان نیز در این ماه به عزاداری برای امام سوم شیعیان می پردازند و او را داماد ایرانیان می دانند با توجه به اینکه شهربانو دختر یزدگرد سوم همسر او بوده است.

 یهودیت

صحیح بخاری این روز را معادل یوم کیپور شمرده است. [ صحیح بخاری جلد ۳ کتاب ۳۱ شماره ۲۲۲.

در این روایت ذکر شده است که زمانی که محمد به مدینه رسید مشاهده کرد که یهودیان برای یوم کیپور روزه می گیرند. او از آنان پرسید دلیل روزه گرفتن چیست. آن ها پاسخ دادند که خداوند در این روز قوم موسی را از دست فرعون نجات داد. او گفت ما از شما به موسی نزدیکتریم و دستور داد که پیروانش روزه بگیرند.

بر اساس نظر بعضی محققان نیز عاشورا بر روی یوم کیپور بنا نهاده شده است. از این رو بعضی اعتقاد دارند که تا زمان کمی قبل از فوت محمد که تغییر در تقویم در آیه نسیء منع شد دو روز عاشورا و یوم کیپور در انتهای تابستان بر روی یکروز قرار داشتند. بعد از نازل شدن آیه نسیء و ممنوع شدن سالهای سیزده ماهه دو تقویم عبری و عربی از یکدیگر جدا شدند و عاشورا از یوم کیپور جدا گشت. - مراسم یوم کیپور در یهودیت نیازمند انجام قربانی به عنوان کفاره گناهان است که در آن خون قربانی در معبد ریخته می شد. همچنین در زبان عبری لغت دهم عاشارا یا عاسارا (عبری: עשרה) و دارای ریشه سامی ع-ش-ر به معنی ده است.

حال آنکه بعضی دیگر اعتقاد دارند چون ۱۰ محرم ۶۱ هجری قمری برابر با ۱۰ حشوان ۴۴۴۱ عبری بوده است در حالی که یوم کیپور در روز دهم ماه تیشری می باشد این دو واقعه به یکدیگر مرتبط نیستند.

 سایر

همچنین زمان بسیاری وقایع سرنوشت ساز برای پیامبران پیشین به این روز منتسب شده است. پذیرش توبه آدم، پایان طوفان نوح، گذشتن ابراهیم از میان آتش، بینا شدن یعقوب، بهبود بیماری ایوب و انتقال عیسی به بهشت پس از تلاش ناموفق یهودیان برای مصلوب کردن او، همگی مطابق برخی روایات در این روز اتفاق افتاده اند

توجه داشته باشید- موارد بالا همان مواردی هستند که توسط بنی امیه جعل شده اند برای آن که بهانه ای باشد برای جشن گرفتن در روز عاشورا.

 تعطیلی

در ایران، عراق، افغانستان، پاکستان و هندوستان لبنان سوریه و سایر اماکن - این روز تعطیل می باشد. . (خبرگزاری صدای افغان). - عاشورا در تقویم رسمی ایران تعطیل رسمی است.

در بخشنامه ۱۰۱۶ مورخ اول آبان ۱۳۴۷ به کلیه وزارتخانه ها و موسسات و بنگاه ها و شرکت های دولتی و وابسته به دولت و بر طبق تصمیم جلسه مورخ ۱۶ اسفند ۱۳۴۶ هیئت وزیران، از روز عاشورا به عنوان تعطیل رسمی یاد شده است. اما از روز تاسوعا به عنوان تعطیل رسمی یاد نشده است.

لغت عاشورا از ریشة عشر به معنای ده و دهم و تاسوعا از ریشه تسع به معنای نه و نهم است - این لفظ فقط بر نهمین و دهمین روز محرم اطلاق شده است.

به لحاظ آن که حوادث مهم کربلا در روز نهم و دهم ماه محرم الحرام اتفاق افتاد، این دو روز را برجسته تر نموده و به نام تاسوعا و عاشورا یعنی روز نهم و دهم محرم الحرام در فرهنگ مسلمانان به ویژه شیعیان از جایگاه خاصی بهره مند شد.

ابن اثیر در کتاب «نهایه» میگوید: «عاشورا یک اسم اسلامی است». (ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث، ج3، ص240

همین مطلب را طریحی در «مجمع البحرین» گفته است. ( طریحی، مجمع البحرین، ماده عشر، ج3، ص186

البته پیش از واقعه کربلا، هم پیامبر اسلام(ص) و هم حضرت علی(ع) شهادت امام حسین(ع) را در کربلا پیشگویی کرده بودند. امام حسین علیه السلام نیز شهادت خود را پیشگویی کرده، به برخی از پیامبران پیشین نیز شهادت آن حضرت وحی شده بود. (بحارالانوار، ج 44، ص 223 و ص 250.

پس از آن که حضرت امام در کربلا به شهادت رسید، روز عاشورا میان مردم به روز حزن و اندوه شناخته شد و شیعیان علی علیه السلام آن روز را روز عزا و عزاداری قرار دادند. از این رو به نام عاشورای حسینی شهرت یافت.

امام صادق(ع) فرمود: و أمّا یوم عاشورا فیوم أصیب فیه الحسین علیه السلام صریعاً بین أصحابه و أصحابه حوله صرعی عری ( کافی، ج4، ص147؛ بحار، ج45، ص 95- ).

 عاشورا روزی است که حسین علیه السلام میان یارانش کشته شد و بر زمین افتاد. یاران او نیز پیرامون او به خاک افتاده و عریان بودند.

روز نهم محرّم، تاسوعای سال 61 هجری امام حسین و یارانش در محاصرة نیروهای دشمن بودند. در این روز دشمن آب را به روی اهل بیت امام حسین علیه السلام و یاران او بسته بود. - این روز به دلیل این که بر اهل بیت سخت گذشت و شاید یکی از روزهای بسیار سخت و مصیبت بار برای خاندان پیامبر بود، به عنوان تاسوعای حسینی، علیه السلام مورد توجه شیعیان قرار گرفت.

امام صادق(ع) فرمود: «تاسوعا روزی است که حسین علیه السلام و اصحاب او در کربلا محاصره شدند و سپاه شامیان بر ضد آنان گرد آمد. ابن زیاد و عمر سعد از فراهم آمدن آن همه سوار خوشحال شدند و آن روز، حسین علیه السلام و یارانش را ناتوان شمردند و یقین کردند دیگر برای او یاوری نخواهد آمد و عراقیان او را پشتیبانی نخواهند کرد». ( سفینه البحار، ج 1، ص 312 ( ماده تسع). .

 بنی امیه و پیروانشان روز عاشورا را روز جشن و سرور قرار دادند. به تدریج دشمنان درباره عاشورا احادیثی ساختند تا آن روز را با فضیلت نشان بدهند، در حالی که آن روز، روز غم و اندوه و مصیبت است. روزی است که بهترین انسان را کشتند، جگر رسول خدا را پاره کردند و زنان و کودکان پیامبر را به اسارت بردند، آیا این روز میتواند روز مبارکی باشد؟!

امام صادق علیه السلام در همین باره می فرماید: بنی امیه و همراهان آنان از شامیان، نذر کردند که اگر امام حسین کشته شد و به سپاهیان (بنی امیه) آسیبی نرسید و حکومت در خاندان ابی سفیان تثبیت شد، روز عاشورا را عید قرار دهند و به شکرانه پیروزی خود، روزه بگیرند. این عمل، به صورت روش و سنتی میان مردم تاکنون ادامه دارد، که ریشه آن از خاندان ابوسفیان است. در این روز، مردم روزه می گیرند و با شادی، با خویشان و بستگان خود، رفتار می کنند. ( بحارالانوار، ج45، ص 95 – 96). از این رو در زیارت عاشورا آمده است: «اللّهم ان هذا یوم تبرّکت به بنو امیّة وابن آکلة الاکباد». (بحارالانوار، ج 98 ص 295).

از جمله روایتی که در متون روایی و تاریخی راه یافته آن است که گفته اند: علت نامگذاری روز دهم محرّم به عاشورا آن است که ده نفر از پیامبران به ده کرامت در این روز مورد گرامیداشت الهی قرار گرفته اند. ( حیاة الامام الحسین، ج 3، ص 179- )، در حالی که این سخن صحیح نیست. ابن درید میگوید: «عاشورا یک اسم اسلامی» است و در دوره جاهلیت به این نام معروف نبود. ( الصحیح من سیرة النبی، ج 4، ص 306 ).

شیخ عباس قمی با اشاره به همین حدیث به نقل از نویسنده «شفاء الصدور» میگوید: بنی امیه روز عاشورا را مبارک میدانستند. در این روز برای خود خرید میکردند و خرید را در آن روز سنّت کرده بودند. آنان در این روز مراسم عید بر پا میکردند، آن روز را روزه میگرفتند و در آن روز طلب حوائج را مستحب میدانستند، برای همین درباره روز عاشورا فضایل و مناقبی ساخته اند و حتی دعائی هم درباره آن درست کرده اند که اولش این است: «یا قابل توبة آدم یوم عاشورا، یا رافع ادریس الی السماء یوم عاشورا، یا مسکّن السفینة یوم عاشورا یا غیاث ابراهیم من النار یوم عاشورا». اینها را ساخته اند تا امر مشتبه شود. آنان در سخنرانی های خود میگویند: هر نبیّ وسیله و شرفی دارد و در روز عاشورا این شرف زیاد میشود، مانند خاموش کردن آتش نمرود برای ابراهیم، قرار گرفتن سفینه نوح کوه جودی، غرق ساختن فرعون در دریا و نجات حضرت موسی از دست فرعون، نجات حضرت عیسی از دست یهودیان.

شیخ عباس قمی در ادامه میگوید: شیخ صدوق از میثم تمار نقل کرده امت پیامبر، صلی الله علیه وآله فرزند پیامبر را میکشند و روز عاشورا که فرزند پیامبر را کشته اند، روز مبارک قرار میدهند! راوی میگوید: به میثم گفتم: چگونه آن روز را روز مبارک قرار میدهند؟ گفت: آنان در فضیلت آن حدیث جعل میکنند و میگویند: روز عاشورا روزی است که خداوند توبه آدم را پذیرفته با اینکه توبه آدم در ذی حجه پذیرفته شده است. آنان میگویند: در عاشورا، یونس از شکم ماهی نجات یافته، در حالی که در ذی قعده از شکم ماهی نجات یافته است. میگویند: روز عاشورا روزی است که کشتی نوح کنار کوه جودی قرار گرفت در حالی که روز هیجدهم ذی حجه قرار گرفت. آنان میگویند: روز عاشورا دریا برای موسی شکافته شد در حالی که در ربیع الاول شکافته شده بود (مفاتیح الجنان، ص 476، اعمال روز عاشورا).

حضرت امام رضا علیه السلام می فرماید: «کسی که در روز عاشورا از انجام کارهای مورد نیاز خویش پرهیز نماید، خداوند، حوائج دنیا و آخرت او را برآورده کند و کسی که روز عاشورا را، روز حزن و اندوه و مصیبت و گریه خود قرار دهد، خداوند روز قیامت را، روز شادی و سرور او گرداند و چشمش با دیدن ما در بهشت، روشن گردد. ( سید بن طاووس، اقبال الاعمال، ص 578، اعمال روز عاشورا).

امام علیه السلام بنابه تکلیف، به سوی کوفه رفت، باز بنا بر تکلیف، در هر مرحله خطرناک که پیش می آمد کوشش می کرد خود و اهل بیت را از آن ورطه دهشتناک برهاند و کنار کشد باز حادثه بعدی او را به دام می انداخت تا اینکه در سر زمین کربلا شرایط به صورتی بهم پیچید که جز دفاع از خویشتن و افراد اهل بیت، چاره دیگری نداشت و با آن نیروی نا برابر دفاع کرد، و تا آنجا ایستادگی نمود که تمامی افراد خاندان خود را قربانی داد و سرافرازانه به سوی معبود شتافت و تا ابد برای جهانیان درس آزادگی و مردانگی آموخت که مهاتما گاندی ها به تبعیت از او افتخار می کند (ص 145).

اما از نظر فوق تکلیف فقهی و شرعی، امام حسین علیه السلام مأموریت اختصاصی داشت تا با کفر و الحاد بجنگد وکشتی غرق شده دین محمدی صلی الله علیه و آله رابه ساحل نجات برساند؛ اگرچه به نابودی خود و خاندانش منتهی شود

در واقع حادثه کربلا دارای یک مثلث سه ضلعی است- 1- هجرت- 2- شهادت- 3- اسارت هرسه اینها مکمل یکدیگرند اگر نبود اسارت، بنی امیه با آن تبلیغات فراگیرشان، آثار شهادت را از بین می بردند و مانند جنایات دیگر جانیان به دست فراموشی می سپردند.

وخود اسارت نیز سه چیز را تشکیل داد- 1- اطلاع رسانی (شناساندن خود)- 2- آگاه سازی (ازبرنامه ها و مرام امام حسین علیه السلام)- 3- افشاگری از جنایات بنی امیه. معاویه هفتاد هزار منبر و در مدارس کشور، بر علیه امیرمؤمنان علیه السلام تبلیغ کرد نتوانست کاری از پیش ببرد امایک منبر افشاگرانه و آگاه سازی، امام سجاد علیه السلام و افشاگریهای بانوان در کوفه و شام و شهرهای میان راه بود که، کمر یزید و بنی امیه را شکست و تا ابد رسوای تاریخ ساخته و خاکستر نشین کرد.

 لب تشنه جان سپرد کنار دونهر آب ***       

نقش ستمگران همه نقش بر آب کرد

تن زیر بار ذلت و زور خسان نداد***

تاحشر بهر حق طلبان فتح باب کرد

گر عترتش خرابه نشین شد به شهر شام***           

بااین عمل بنای ستم را خراب کرد

مرغ دلش زسوز عطش گر کباب شد***      

قلب جهانیان زغم خود کباب کرد

او برای تحقق این مأموریت، هر چه داشت برای رسیدن به هدف مقدسش در طبق اخلاص گذاشت و تقدیم معبود نمود (- وفائی زیر عنوان (راز بین عاشق و معشوق) تحریف شناسی درپرتو امام شناسی ص 58). وفائی زیر عنوان( راز بین عاشق و معشوق) تحریف شناسی درپرتو امام شناسی ص شاعر هم هم جسورانه از طرف معبود گویا خطاب به او می گوید (ای حسین):

 چون خودی را در رهم کردی رها***تو مرا خون من تورایم خونبها

 هر چه بودت داده ای اندر رهم ***در رهت من هر چه دارم می دهم

 کشته گانت را دهم من زندگی ***دولتت را تا ابد پایندگی