132- دانش مهدی (عج)
96 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

دانش مهدی علیه السلام

اهل ولا چو روی به سوی خدا کنند***اوّل به جان گمشده خود دعا کنند

ای یوسف زمانه خدا را برون خرام***تا با نظاره درد دل خود دوا کنند

شد عالمی اسیر ولای تو رخ نما***تا عاشقانه سیر جمال خدا کنند

روی تو را ندیده خریدار بوده اند***تا آن زمان که پرده بر افتد چها کنند

آهسته چون نسیم گذر کن در این چمن***تا غنچه ها به شوق تو آغوش وا کنند

با بوسه مهر کن لب شوریدگان زهر***ترسم که راز عشق ترا برملا کنند

از ما جمال خویش مپوشان که گفته اند***اهل نظر معامله با آشنا کنند

خوبان اگر در آینه ببینند روی خویش***خود را چو ما برای ابد مبتلا کنند

از روایات چنین استفاده می شود که برای حجّت خدا در روی زمین هر روز، هر هفته و هر سال از منابع و مصادر گوناگون، علوم مورد نیاز به سوی او سرازیر می شود و از هر جریان آگاهی پیدا می کند وگرنه علمشان به پایان رسیده و بی دفاع می مانند.

دوست دارم در این یاد داشت در این مورد و زوایای آن بطور اختصار صحبت نمایم

تفسیر 27 حرف علم و دانش یا پیشرفت برق آسای علوم

در یاد داشت قبلی مطالبی باعنوان فوق: از نظر عزیزان گذراندم ولی با کمال معذرت بخاطر ارتباط تنگاتنگ با این یاد داشت قسمتی از آن را تکرار می کنم.

هیچ برنامه انقلابی بدون یک جهش فکری و فرهنگی، پویا نشده و تحقّق نخواهد یافت و بدون آن به رشد و تکامل لازم خود نمی رسد.

لذا نخستین گام در تحقّق بخشیدن به چنین هدفی اقدام به یک انقلاب فرهنگی است که افکار را از دو سو به حرکت درآورد.

الف: در زمینه علوم و دانش هایی که مورد نیاز یک جامعه آباد، آزاد و سالم از نظر مادّی و رو بنایی است.

ب: در زمینه آگاهی به اصول یک زندگی صحیح انسانی آمیخته با ایمان در جهت معنوی و زیر بنایی است.

در توضیح این دو مطلب به نمونه هایی ازروایات پیشوایان توجّه نمایید.

1- امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: علم بیست و هفت حرف است، تمام آن چه پیغمبران آورده اند دو حرف است )یعنی از جهت عدم استعداد و آمادگی مردم بیش از این نگفته اند، نه این که بلد نبودند؛ چون باید »کلّموا الناس علی قدر عقولهم«×× رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: »نحن معاشر الأنبیاء أُمرناأن نُکلّم النّاس علی قدر عقولهم«»ما گروه پیامبران مأمور هستیم که با مردم به اندازه عقل آن ها حرف بزنیم.«

سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از )اصول کافی: 39 - 38 / 1 کتاب العقل والجهل ح 15؛ روضة الکافی: ص 214 - 213 ح 394؛ تفسیر البصائر: 368 - 367 / 38). ××× رعایت شود، ولی در زمان قائم علیه السلام استعدادها شکوفا می شود و مردم توانایی حمل هر گونه علم را خواهند داشت( و مردم تا امروز، هنوز بیش از دو حرف آن را نشناخته اند و چون قائم علیه السلام ما قیام کند، بیست و پنج حرف دیگر را بیرون آورد و آن دو حرف را به آن ها اضافه می کند تا این که تمام بیست و هفت حرف را نشر دهد )و تفسیر نماید و علم و دانش را به نهایت کمال و اوج نهایی خود برساند وجامعه را از هرگونه علم و دانش غنی سازد(.××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از مختصر بصائر الدرجات: ص 117 بحار الأنوار:336 / 52 ب 27 ح 73 از الخرائج؛ منتخب الأنوار المضیئه ص 353 ف 12. بیان الأئمّة: 210 / 3 از کتاب مکیال المکارم: از امام صادق علیه السلام. ×××

2- امیرالمؤمنین علیه السلام به کمیل بن زیاد نخعی فرمود: یا کمیل! ما من علم إلّا وأنا أفتحه ما من شی ء إلّا والقآئم یختمه؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از اثباةالهداة: 529 / 3 ب 32 ف 23 ح 447؛ بیان الأئمّة: 210 / 3 از کتاب دارالسّلام. ××× ای کمیل! هیچ علمی نیست، مگر این که من آن را می گشایم و هیچ چیزی نیست، مگر این که »قائم علیه السلام « آن را )از جهت کمال به پایان می رساند و ( ختم می کند.«

3- هم چنین فرمود: »یا کمیل! ما من علم إلّا وأنا فاتحه وما من سرّ إلّا والقآئم یکشفه؛ای کمیل! نیست علمی، مگر این که من گشاینده آنم و سرّی نیست، مگر این که »قائم علیه السلام« کاشف آن خواهد بود. )پرده های تمام فرمول های ناشناخته جهان آفرینش را او به کنار می زند و مهر سربسته آن را برمی دارد.(«

4- هم چنین فرمود: علم را در دل های مؤمنان می اندازد )می کارد( پس هیچ مؤمنی به برادر خود در هیچ علمی نیاز نخواهد داشت و در آن روز تأویل این آیه ظاهر می شود »یغنی اللَّه کلاًّ من سعته(؛××× نساء:130. ××× خداوند هر کس را از وسعت )گشایش نعمت( خود بی نیاز می سازد.××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از مختصر بصائر الدرجات: ص 201 معجم احادیث الإمام المهدی: 83 / 5 ح 1504. ×××

5 - فرمود: »وتؤتون الحکمة فی زمانه حتّی إنّ المرأة لتقضی فی بیتها بکتاب اللَّه تعالی وسنّة رسوله صلی الله علیه وآله؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از غیبت نعمانی: ص158 بحار الأنوار:352/ 52 ب 27 ح 106؛ بیان الأئمّة: 210 / 3 از کتاب مکیال المکارم. ××× در زمان او حکمت داده خواهید شد، حتی این که زن در خانه خود به کتاب خدا و سنّت رسول صلی الله علیه وآله قضاوت می کند.«

6- در سؤالات راهب از امام کاظم علیه السلام از هشت حرفی که از آسمان نازل شده، چهار حرف آن در زمین ظاهر شد و چهار حرف دیگر در هوا )معلّق( می ماند، آن ها بر چه کسی فرود آید و چگونه تفسیر خواهد کرد؟

فرمود: به »قائم علیه السلام« ما، خداوند آن ها را بر او نازل می نماید و او تفسیر خواهد کرد و چیزی را به او فرو فرستد که بر هیچ یک از صدّیقان و رسولان و هدایت شوندگان نازل نکرده است.... ××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از منتهی الامال حالات امام کاظم علیه السلام در اواخر فصل دوم. ×××

7- امام صادق از پدر خودعلیهما السلام فرمود: هر گاه »قائم علیه السلام« قیام کند، در هر اقلیمی )استان یا منطقه ای( از اقالیم زمین مردی را می فرستد و می گوید: عهد تو در کف دست تو است، هرگاه چیزی به تو پیش آید که حکم آن را نمی دانی، به کف دستت نگاه کن و به آن چه در آن است عمل کن.××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از غیبت نعمانی: 219 اثباةالهداة: 573 / 3 ب 32 ف 42 ح 712الزام النّاصب:287 / 2 بحار الأنوار:365 / 52 ب 27 ح 144. ×××

8 - در بخش »قضای سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه « آمده است، که آن حضرت هرگاه اصحاب خود را به اطراف اعزام دارد، دستی به شانه و سینه های آنان می کشد؛ پس در هیچ حکمی و قضایی عاجز نمی مانند.××× (6) سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از بحار الأنوار: 345 / 52 ب 27 ح 91 مجم احادیث الإمام المهدی:29 / 5 ح 1453. ×××

9- هم چنین او می آید که خداوند در گوش و چشم های شیعیان مدد می دهد.××× همان مدرک: 336 / 52 ب 27 ح 72. ×××

10- امام صادق علیه السلام فرمود: بر شمشیر هر یک )از اصحاب قائم علیه السلام( کلمه ای است که هزار کلمه از وی گشوده می شود.××× (1) سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از غیبت نعمانی: ص 214؛ بحارالأنوار:286 / 52 ب 26 ح 19؛ معجم أحادیث امام المهدی: 11 / 4 ح 1090. ×××

این احادیث به روشنی جهش علمی فوق العاده عصر پر برکت امام مهدی علیه السلام را در هر زمینه ای مشخص می سازد که تحولّی به میزان بیش از دوازده برابر نسبت به تمام علوم و دانش هایی که در عصر همه پیامبران راستین تا به آن روز به بشریت اعطا شده، پیش می آید و درهای همه شاخه های علوم مفید و سازنده به روی انسان ها گشوده می شود و راهی را که بشر طی هزاران سال پیموده، به میزان دوازده برابر در دوران کوتاهی می پیماید، چه جهشی از این سریع تر و بالاتر و چه پیشرفتی از این برتر و والاتر؟!

به او وحی می شود

ابی جعفرعلیه السلام فرمود: »ویسیر بسیرة سلیمان بن داود ویدعو الشمس والقمر فیجیبانه تُطوی له الأرض ویوحی إلیه فیعمل بالوحی بأمر اللَّه.××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از بحارالأنوار: 390 / 52 ب 27 ح 212 از کتاب الغیبة. ××× و با سیرت سلیمان بن داود سیر می کند و آفتاب و ماه را می خواند تا به او جواب دهند و زمین زیر پایش پیچیده می شود و به او وحی می شود. پس امر خدا به وحی عمل می کند.

2- ابی الجارود گوید که امام باقرعلیه السلام فرمود: »ثمّ یدخل الکوفة ویقتل مقاتلیها حتّی یرضی اللَّه؛ قال: فلم أعقل المعنی فمکثت قلیلاً ثمّ قلت: جعلت فداک وما یدریه متی یرضی اللَّه؟! قال: یا أباالجارود! إنّ اللَّه أوحی إلی أمّ موسی وهو )أی الإمام علیه السلام( خیر من أمّ موسی وأوحی اللَّه إلی النحل وهو خیر من النحل فعقلت المذهب. فقال لی: أعقلت المذهب؟ قلت: نعم...؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از بیان الأئمّه: 264 / 3 از دلائل الإمامة ابن جری ر الطّبری. ××× سپس به کوفه داخل شده و جنگاوران آن ها را تا راضی شدن خدا از میان برمی دارد )راوی گوید:( معنای این حرف امام را نفهمیدم )چون وحی سمت انبیا است( کمی صبر کردم، گفتم: فدایت شوم! چگونه رضایت خدا را درک می نماید؟

فرمود: ای ابا جارود! خداوند به مادر موسی علیه السلام وحی نمود او )قائم علیه السلام( که از مادر موسی بهتر است و به زنبور عسل وحی نمود و حال آن که او بهتر از زنبور عسل است، در این جا بود که مذهب )منظور حضرت( را فهمیدم. به من فرمود: آیا منظورم را فهمیدی؟ عرض کردم: بلی.«

3- حضرت باقرعلیه السلام فرمود: این امر در شب و روز به سوی او وحی می شود. ابوالجارود عرض کرد: وحی می شود به سوی او؟

فرمود: ای اباالجارود! این وحی نبوّت نیست، لیکن به او وحی می شود، چنان که به مریم و مادر موسی و زنبور عسل وحی شد. ای اباالجارود! قائم آل محمّدعلیهم السلام نزد خدا از مریم و مادر موسی و زنبور گرامی تر است.××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از معجم احادیث الامام المهدی علی ه السلام: 290 / 3 ح 826 بحار الانوار ج 390 / 52 ب 27 ح 212؛ بیان الأئمّة: 208 / 3 از الکتاب المبین. ×××

مأموریت انبیا و امامان با یکی از سه راه تعیین می شود؛ 1 - وحی 2 - با علم مستفاد 3- به صورت دستور العمل کتبی و صحیفه ای.

وحی در لغت وقرآن و سنّت:

اصل وحی، چنان که راغب در مفردات می گوید، اشاره سریع است، خواه با کلام رمزی باشد و یا صدای خالی از ترکیب کلامی و یا اشاره با اعضا )با چشم و دست و سر( و یا با نوشتن.

از این تعبیرات به خوبی استفاده می شود که در وحی اشاره از یک سو و سرعت از سوی دیگر نهفته شده و به همین دلیل برای ارتباط مرموز و سریع انبیا با عالم غیب و ذات پاک پروردگار این کلمه استخدام شده است.

در قرآن مجید و لسان اخبار وحی به معانی مختلفی به کار رفته است، گاه در مورد انبیا، گاه در انسان های دیگر، گاه در مورد ارتباطهای رمزی میان انسان ها، گاه ارتباط مرموز شیاطین و گاهی در مورد حیوان ها.

از مجموع موارد استعمال وحی و مشتقات آن می توان نتیجه گرفت که وحی از سوی پروردگار دو گونه است:

وحی تشریعی و تکوینی: وحی تشریعی همان است که بر پیامبران فرستاده می شد و رابطه خاصّی میان آن ها و خدا بود که فرمان های الهی و حقایق را از این طریق دریافت می داشتند.

وحی تکوینی در حقیقت همان غرایز و استعدادها و شرایط و قوانین تکوینی خاصّی است که خداوند درون موجودات مختلف جهان قرار داده است.××× (2) تفسیر نمونه: 491 / 11. ×××

دانش روز

امام باقرعلیه السلام در ضمن حدیثی فرمود: »وإنّه لیحدث لولی الأمر سوی ذلک کلّ یوم علم اللَّه عزّوجلّ الخاصّ والمکنون العجیب المخزون مثل ما ینزل فی تلک اللیلة من الأمر ثمّ قرأ: )ولو أنّ ما فی الأرض من شجرة أقلام والبحر یمدّه من بعده سبعة أبحر ما نفدت کلمات اللَّه إنّ اللَّه عزیز حکیم(؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از اصول کافی: 248 / 1 ح 4 کتاب الحجّة فی شأن لیلة القدر؛ آیه 109 سوره کهف. ××× و این که برای ولی امر غیر از این علم ها )که وحی می شود و شب قدر نازل می گردد( علوم دیگر نیز هر روز پیش می آید از علم خاص خدای عزّوجلّ و علم مکنون عجیب و پنهان او به مقدار آن شب که از کارها به او فرود آمده است. سپس این آیه را تلاوت فرمود: بگو اگر دریا برای )نوشتن( کلمات پروردگارم مرکب شود، دریا تمام می شود پیش از آن که کلمات پروردگارم پایان یابد، هر چند همانند آن دریا هفت دریای دیگر به آن مدد رسانند، کلمات پروردگار تمام نمی شود و خداوند بلند مرتبه و داناست.«××× در این باره روایات بسیاری آمده است. برای اطّلاع بیشتر به اصول کافی و کتاب های معتبر دیگر )کتاب الحجة( و غیره مراجعه شود. ×××

پس حضرت »قائم علیه السلام« تا پایان عمر مبارکش حدّاقل هر روز با دانش روز مسلّح می شود؛ چون حجّت خدا نباید خلع سلاح شده و دست خالی و عاجز بماند.

شب جمعه و علم مستفاد

1- امام صادق علیه السلام می فرمود: ما در هر شب جمعه خوشحالی تازه ای داریم.

راوی گوید، عرض کردم: خداوند بر سرور و شادی شما بیفزاید! منظورتان از این خوشحالی چیست؟

فرمود:»إذا کان لیلة الجمعة وافی رسول اللَّه العرش ووافی الأئمّة معه ووافینا معهم فلا ترد أرواحنا إلی أبداننا إلّا بعلم مستفاد ولولا ذلک لأنفدنا؛××× اصول کافی:254/1 )باب فی أنّ الأئمة یزدادون فی لیلة الجمعة ح 2 و 3 با تغییر کمی(. ××× هنگامی که شب جمعه می رسد، رسول خداصلی الله علیه وآله در عرش حضور می یابد و )ارواح( ائمّه نیز با او ملاقات می کنند و ما نیز با آن ها در آن جا حضور می یابیم )درباز گشت( ارواح ما به بدن ما باز نمی گردد، مگر با علم و دانش جدید و اگر چنین نبود، دانش ما به پایان می رسید.«

2- در چندین روایت دیگر از امام باقر و امام صادق علیهما السلام آمده است: »لولا أنّا نزداد لأنفدنا؛××× همان مدرک: 254 / 1 احادیث 1 و 2 و 3.

××× اگر نبود زیاد شدن )علم( بر ما )دانش( ما به پایان می رسید.«

3- در روایت دیگر امام صادق علیه السلام فرمود: »لیس یخرج شی ء من عند اللَّه عزّوجلّ حتّی یبدأ برسول اللَّه ثمّ بأمیرالمؤمنین ثمّ بواحدٍ بعد واحد لکیلا یکون آخرنا أعلم من أوّلنا؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از همان مدرک: 255 /1 ح 4 و مانند آن ذیل ح 3. ××× هیچ شیئی از نزد خدا بیرون نمی آید، مگر این که اوّل به رسول خداصلی الله علیه وآله و سپس به امیرالمؤمنین علیه السلام داده می شود و بعد از آن به یک یک )امامان( تا آخری ما از اولی ما با علم تر نشود.«

شب قدر و دانش جدید

اصول کافی / کتاب الحجة فی شأن انا انزلنا حدیث 2 و 5. روایت و بحث در این مورد بسیار است طالبین به تفسیر سوره قدر در تفاسیر و کتب حدیث به مجمع البیان / جلد 10، ص 518، مراجعه

در روایات شرح و بسط زیادی در مورد شب قدر و فضیلت آن وارد شده است و نسبت به آن شب سؤالاتی مطرح شده؛ از جمله این که آیا شب قدر مقطعی و منحصر به زمان پیامبر بود و بعد از رحلت آن حضرت برداشته شد یا در زمان ائمّه علیهم السلام هم ادامه داشته و دارد؟

آن چه که از تصریح روایات و کلمات علما استفاده می شود، از نخستین روز خلقت شب قدر بوده و بر اوّلین پیامبر ابلاغ شده و تا قیام قیامت نیز ادامه خواهد داشت ××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از اصول کافی: 248 / 1 ح7 کتاب الحجّة؛ عن أبی جعفرعلیه السلام قال: لقد خلق اللَّه جلّ ذکره لیلة القدر أوّل ما خلق الدّنیاء و لقد خلق فیها أوّل نبی یکون و أوّل وصی یکون و لقد قضی أن یکون فی کلّ سنةٍ یهبط فیها بتفسیر الأمور إلی مثلها من السّنة المقبلة من جحد ذلک فقد ردّ علی اللَّه عزّ و جلّ علمه لأنّه لایقوم الأنبیاء و الرسل و المحدّثون اِلاّ أن تکون علیهم حجّة بما یأتیهم فی تلک اللّیلة مع الحجّة الّتی یأتیهم بها جبرئیل علیه السلام قلت: والمحدّثون أیضاً یأتیهم جبرئیل أوغیرهم من الملائکة؟! قال أمّا الأنبیاء و الرسل: فلا شک و لابدّ لمن سواهم من أوّل خلقت فیه الأرض الی آخر فناء الدنیا أن تکون علی أهل الأرض حجّة ینزل تلک اللّیلة اِلی من أحبّ من عباده )الی آخر الحدیث بطوله(.« ×××؛ زیرا در آن شب، مقدّرات یک ساله مخلوقات تقدیر و به وسیله فرشتگان همراه ملک اعظم )روح( از آسمان نازل و به »حجّت الهی« و »ولی مطلق« هر زمان تحویل می گردد و به اطّلاع او می رسد، چون این منصب از مناصب خاصّه حجّت خداست و زمین حتی یک روز از حجّت خالی نمی ماند، پس شب قدر با مشخصّات خاصّ خود تا قیامت ادامه خواهد یافت.

با این استدلال و دلایل دیگر، در زمان »قائم آل محمّدعلیه السلام« نیز فرشتگان در آن شب به آن حضرت نازل و مقدّرات هر سال را عرضه و تسلیم می دارند با این تفاوت که در آن اختلاف نظر وجود دارد؛ آیا امام علیه السلام فرشتگان را می بیند یا فقط صدایشان را می شنود؟ آن چه که مسلّم است صدای »ملائکه« و »روح« را می شنود و با آن ها حرف می زند.

به چند روایت و در نهایت به سخن علّامه طباطبایی قدس سره در تفسیر المیزان توجّه فرمایید.

1- شیخ طوسی قدس سره در تفسیر البرهان: از اباذر - علیه الرّحمه - روایت می کند که به رسول خداصلی الله علیه وآله گفتم: »یا رسول اللَّه! لیلة القدر یکون علی عهد الأنبیاء ینزل علیهم فیها الأمر فإذا مضوا رُفعت؟! قال: لا بل هی إلی یوم القیامة؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از المیزان: 473 / 20 به نقل از البرهان؛ تفسیر مجمع البیان: 518 / 10 درتفسیر سوره قدر. ××× ای رسول خداصلی الله علیه وآله شب قدر در زمان انبیا بوده و امور مربوط به آن ها نازل می گردید و وقتی که از دنیا می رفتند، برداشته می شد؟ فرمود: نه، بلکه آن شب تا روز قیامت هست.«

2- امام صادق از پدر بزگوارش علیهما السلام در ادامه حدیثی از امیرالمؤمنین علیه السلام خطاب به عبداللَّه بن عبّاس فرمود: »إنّ لیلة القدر فی کلّ سنة وإنّه ینزل فی تلک اللیلة أمر السنة وإنّ لذلک الأمر ولاة بعد رسول اللَّه صلی الله علیه وآله فقلت: من هم؟! فقال أنا وأحد عشر من صُلبی أئمّة محدّثون...؛ همانا شب قدر در هر سال هست و در آن شب کارهای مربوط به آن سال نازل می شود و یقیناً بعد از رسول خداصلی الله علیه وآله برای این کار ولی امری است.

پس من عرض کردم: آن ها کیستند )ای امیر مومنان؟(

فرمود: من و یازده نفر امامان حدیث شده )وسیله فرشتگان( از نسل من.«

4- امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه مبارکه: »واتّقوا فتنة لاتصیبنّ الّذین ظلموا منکم خاصّة××× (3) سوره انفال، آیه 25. ×××» و آیه مبارکه: »وما محمّد إلّا رسول...«×××

سوره آل عمران، آیه 138. ××× از خداوند خطاب به رسول خداصلی الله علیه وآله نقل فرموده است: »إنّ محمّداً حین یموت؛ یقول أهل الخلاف لأمر اللَّه عزّوجلّ: مضت لیلة القدر مع رسول اللَّه صلی الله علیه وآله فهذه فتنة أصابتهم خاصّة وبها ارتدّوا علی أعقابهم...؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از اصول کافی: 248 / 1 ح 4 کتاب الحجّة؛. ××× همانا محمّد هنگامی که از دنیا رفت، مخالفین با کارهای خدا خواهند گفت که شب قدر با رسول خداصلی الله علیه وآله در گذشت! این است آن فتنه که برای آن ها می رسد و با آن به سوی کفر باز می گردند.«

5 - امام باقرعلیه السلام ضمن حدیثی فرمود: »خاصموا بحم والکتاب المبین إنّا أنزلناه فی لیلة مبارکة إنّا کنّا منذرین فإنّها لولاة الأمر خاصّة...؛××× سیمای جهان در عصر امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه از اصول کافی: 248 / 1 ح 6 و در ضمن حدیث 7 کتاب الحجّة. ××× با سوره »حم« با آن ها مخاصمه کنید، پس او مخصوص به والیان امر است...«

در این باره روایت و بحث فراوان است و بیش از این مجال نیست با سخن علّامه طباطبایی قدس سره سخن را به پایان می بریم.

»فقد اتّفقت أخبار أهل البیت علیهم السلام أنّها باقیة متکررة کلّ سنة وأنّها لیلة من لیالی شهر رمضان وأنّه إحدی اللیالی الثلاث؛ به تحقیق اخبار اهل بیت: اتّفاق دارند بر این که شب قدر باقی است و هر سال تکرار می شود و آن شب، شبی از ماه رمضان و یکی از شب های سه گانه است.«

دانش مهدی علیه السلام در خطبه غدیر خم

رسول خداصلی الله علیه وآله در دوران نبوّت خود درباره حضرت خاتم الاوصیاء و آمال و آرزوی تمامی انبیا و یک صد و بیست و چهار هزار پیامبر و چکیده اوصیاعلیهم السلام در مقاطع مختلف به گونه ای روشنگری نموده است که جای کوچک ترین ابهامی باقی نگذاشت، به طوری که از زمان حیات آن حضرت تا به امروز تمامی فرقه های مسلمان از آن آگاهی کافی داشته و پذیرفته اند؛ از جمله آن مقاطع، بیانات رسول خداصلی الله علیه وآله در خطبه مشهور »غدیر خم« است که )یکی از مفصّل ترین و پرمحتواترین خطبه های آن حضرت در بیان فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علیه السلام است( در چندین مورد به صورت عام و در مواردی به طور خاصّ از حضرت بقیة اللَّه الأعظم - روحی وأرواح العالمین لتراب مقدمه الفداء - تمجید و به بزرگواری یاد نموده و مقامات فوق فهم بشری آن حضرت را با عبارت؛ »معاشرالناس« ای گروه مردم! و کلمه »ألا« آگاه باشید! بیان فرموده است که چند مورد آن را برای چشم روشنی می آوریم تا خوانندگان عزیز به کلمات آن دقّت نموده و به گوشه ای از علم بی پایان و عظمت آن امام همام پی ببرند.

»معاشر الناس! النور من اللَّه عزّوجلّ فی مسلوک ثمّ فی علی ثمّ فی النسل منه الی القائم المهدی الّذی یأخذ بحقّ اللَّه وبکلّ حقّ هو لنا لأنّ اللَّه عزّوجلّ جعلنا حجّة علی المقصّرین والمعاندین والمخالفین والخآئنین والآثمین والظالمین من جمیع العالمین...؛ )ای( گروه مردم! نور از جانب خدای عزّ و جلّ در »وجود« من جریان دارد، سپس در »وجود« علی علیه السلام و بعد از او در نسل او تا »قائم مهدی علیه السلام« او که تمامی حقّ خدا و حقوق ما را می گیرد؛ زیرا خدای عزّ و جلّ ما را حجّت قرار داده بر تقصیر کاران و عناد ورزان و مخالفت کنندگان و خیانت کاران و گناهکاران و ستمکاران از همه عالمیان...«

»معاشر الناس! إنّی نبی وعلی وصیی؛ ای گروه مردم! من پیامبرم و علی وصی است.«!

»ألا إنّ خاتم الأئمّة منّا القائم المهدی؛ آگاه باش! همانا پایان بخش امامان از ماست که او قائم مهدی علیه السلام است.«

»ألا إنّه الظاهر علی الدین؛ آگاه باش! او غلبه کننده به تمامی ادیان است.«

»ألا إنّه المنتقم من الظالمین؛ آگاه باش! او انتقام گیرنده از ستمگران است.«

»ألا إنّه فاتح الحصون وهادمها؛ آگاه باش! او گشاینده دژها و ویران کننده آن ها است.«

»ألا إنّه قاتل کلّ قبیلة من أهل الشرک؛ آگاه باش! او کشنده همه قبایل از مشرکان است.«

»ألا إّنه مدرک بکلّ ثارٍ لأولیاء اللَّه؛ آگاه باش! او گیرنده خون بهای دوستان خدا است.«

»ألا إنّه الناصر لدین اللَّه؛ آگاه باش! او یاری دهنده دین خدا است.«

»ألا إنّه الغرّاف فی بحر عمیق؛ آگاه باش! او شنا کننده در دریای ژرف )علم( است.«

»ألا إنّه یسِمُ کلّ ذی فضل بفضله وکلّ ذی جهل بجهله؛ آگاه باش! او علامت گذارنده )نشان دار کننده( صاحبان فضیلت با فضلش و نادانان را با جهالتش است.«

»ألا إنّه خیرة اللَّه ومختاره؛ آگاه باش! او پسندیده خدا و مورد پسند او است.«

»ألا إنّه وارث کلّ علم والمحیط به؛ آگاه باش! او وارث تمامی علوم و احاطه کننده آن است.«

»ألا إنّه المخبر عن ربّه عزّوجلّ والمنبّه بأمر إیمانه؛ آگاه باش! او خبر دهنده از خدای عزّ و جلّ و بیدار کننده )هشدار دهنده( به کار ایمان او )از سوی خدا( است.

»ألا إنّه الرشید السدید؛ آگاه باش! او رشید و محکم است.

»ألا إنّه المفوّض إلیه؛ آگاه باش! او )صاحب اختیار و( سپرده شده به اوست.

»ألا إنّه قد بشّر به من سلف بین یدیه؛ آگاه باش! او کسی است که مژده داده اند به )آمدنش( گذشتگان پیش از او.«

»ألا إنّه الباقی حجّة لا حجّةَ بعده ولا حقّ إلّا معه ولا نور إلّا عنده؛ آگاه باش! او ماندگار است، او حجّتی است که بعد از او حجّتی نخواهد بود و حقّی نیست، مگر با او و روشنایی نیست، مگر در نزد او.«

»ألا إنّه لا غالب له ولا منصور علیه؛ آگاه باش! به او کسی غالب نشود و بر او پیروز نگردد.«

»ألا وإنّه ولی اللَّه فی أرضه وحَکمه فی خلقه وأمینه فی سرّه وعلانیته؛ آگاه باش! او ولی خدا در زمین و حاکم او در میان خلق و امین پنهان و آشکار خداست.«

»معاشر الناس! قد بینت لکم وأفهمتکم وهذا علی یفهمکم بعدی...؛××× احتجاج طبرسی: 61 / 1 و 63 و مدارک فراوان جریان غدیر خم. ××× ای گروه مردم! به تحقیق من برایتان )گفتنی ها را( بیان کردم و فهماندم و این علی علیه السلام بعد از من )بقیه را( به شما می فهماند...«

اگر کسی به نکات بی شمار این جملات با نظر عمیق بنگرد، به گوشه ای از مقامات ولایی و علمی و دینی و تکوینی و تشریعی آن حضرت پی می برد و امام زمان خود را به مقدار برداشت خود می شناسد.

مطالبی در بیانات حضرت آیت اللَّه وحید خراسانی

روز دوشنبه 84 / 6 / 27 شمسی مطابق با 14 شعبان المعظّم 1426 قمری به مناسبت فرا رسیدن 15 شعبان المعظّم روز ولادت حضرت بقیة اللَّه الأعظم - روحی وارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء - در مسجد اعظم قم بعد از درس خارج فقه ایراد فرمودند به چند جمله آن در مورد خطبه غدیرتوجّه فرمایید

رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: »هو الظاهر علی دین اللَّه« این یک عنوان از شانزده عنوان است.

عنوان دوّم »فاتح کل حصن و هادمه« او فاتح هر حصنی است و هادم هر حصنی، نتیجه این کلمه این است که او »فاتح کل حصن« و »هادم« آن است، حالا فتحش چگونه است و هدمش به چه صورتی، بحث هایی دارد، این از جهت قدرتش، اما از جهت علمش که مهم تر است! آن وقت است که یوسف باید بیاید بشنود و آن این فراز است که »عنده کل علم وهو المحیط به« این جمله بهت آور است. پیش او است هر علمی گفتنش سهل است آن هم از پیغمبری که »و ماینطق عن الهوی« کلمه اش میزان حقیقت است، نه تنها فرموده »عنده کل علم«، بلکه ضمیمه کرده »وهو المحیط به« او است که محیط به هر علمی است، علم یوسف آن حدّ است. علم این، این حد تفاوت ذرّه تا خورشید است.

این امام زمان است مسأله بالاتر از این است، این روایت یک مبدأی دارد و یک مختمی و خود من گاهی که در لطایف این دو امر فکر می کنم، آن هم روز غدیر و در آن غوغا! چگونه شروع می شود و چگونه پایان می پذیرد؟ ابتدا این است »الا ایها الناس منّا خاتم الأئمّة« کسی که خدا به او افتخار می کند، او هم افتخار می کند که از ماست خاتم الائمّة! کسی که مفخر فخر عالم است، مرتبه و منزلت او چه مرتبه ای است؟

»منّا خاتم الائمّة«؛ اوّل کلام است و آخرش »عنده کل حق ولدیه کل علم«؛ هر حقّی که وجود دارد پیش او است، هر علمی که وجود دارد نزد او است! کسی که محیر العقول است ختم جمله این است »ولی اللَّه فی اَرْضِهِ حَکمُهُ فی خلقه امینه علی سرّه وعلانیته« دیگر فوق این تصوّر نمی شود، او کسی است که در خلق خدا حَکم است، وسعت دایره خلقت چقدر است؟ در تمام دایره خلقت حَکم حجّت بن الحسن علیه السلام است. این امتیاز منحصر به فرد است. جمله آخر این است که او امین خدا بر سرّ و عَلَن است، آن هم سرّ و عَلَن خدا.

خلاصة الکلام محصّل البحث ملک و ملکوت غیب و شهود دنیا و آخرت تمام سپرده دست این یک نفر است، این است آن کسی که تمام انبیا منتظرند و بالاتر از همه نفس قرآن است )که می فرماید:( »فَانتَظِرُوا إِنِّی مَعَکمْ مِنْ الْمُنتَظِرِینَ«.

حدیث از شوق آن شه گوی و سرّ غیبتش کم جو***که کس نگشود ونگشاید به حکمت این معمارا

چیست باعث برخفای مهدی آخر زمان***زین معماهیچ دانا درجهان آگاه نیست

مپرس سرّ نهان بودن امام ای فیض ***که کارهای خدارا سؤال بی ادبیست

حدیث سرّ نهان که او چراست نهان ***دقیقه ایست که هیچ آفریده نگشادست

سبب غیبت مهدی زخرد جستم گفت ***فیض این قصه دراز است به قرآن که مپرس

مپرس فیض زمن سرّ غیبتش که در آن ***به هیچ جا سخن دل نشان نمی بینم برگزیده از کتاب »شوق مهدی« سروده علامه بزرگوار فیض کاشانی قدس سره بترتیب اشعار در صفحات متفرقه آن کتاب 142 - 135 - 114 - 113 - 112 - 103 موجود است. در این باره اشعار و سروده ها زیاد است به چند خط آن اکتفا گردید. ×××

اللهم کن لولیک الحجت بن الحسن صلواتک علیه و علی آبائه فی هذه الساعه و فی کل ساعه ولیا و حافظا و قائدا وناصرا و دلیلا و عینا حتی تسکنه ارضک طوعا و تمتعه فیها طویلا آمین یا رب العالمین.