78 - آیا آسمان بی ستون است؟!
37 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان


 
                                                         آسمان بى ستون
 
 دانشمندان فضائى مى‏ گويند: اين همه ستارگان بيشمار كه در آسمان وجود دارند و ميلياردها سال است از عمرشان مى‏ گذرد و منظم و مرتب، به زندگيشان ادامه مى‏دهند، چرا در اين مدت طولانى، نظام آنها بهم نخورده و متلاشى نمى‏ شوند؟! پاسخ مى‏دهند چون يك نيروئى بنام »قوه جاذبه و دافعه « نظم و ترتيب همه اينها را، تنظيم كرده و اداره مى‏ نمايد.
 اين بزرگواران، به اين كشف و اكتشاف و رسيدن به آن را براى خود افتخار بزرگ و مهم مى‏ دانند در حالى قرآن كريم بيش از چهارده قرن پيش اين مسئله را مطرح و اعلام نموده است.
 به متن و نص صريح دو آيه مباركه ذيل و به توضيحات آنها دقت نمائيد.
 1 - اللّه‏ الذى رفع السموات بغير عمد ترونها ثم استوى على العرش وسخر الشمس و القمر كل‏ يجرى لاجل مسمى يدبر الامر يفصل الايات لعلكم بلقاء ربكم توقنون رعد : 2 خدا همان كسى است كه آسمانها را، بدون ستونهايى كه براى شما ديدنى باشد، برافراشت، سپس بر عرش استيلا يافت )و زمام تدبير جهان را در كف قدرت گرفت(؛ و خورشيد و ماه را مسخّر ساخت، كه هر كدام تا زمان معينى حركت دارند! كارها را او تدبير مى‏ كند؛ آيات را )براى شما( تشريح مى‏ نمايد؛ شايد به لقاى پروردگارتان يقين پيدا كنيد!
 عمد ) بر وزن قمر ( جمع عمود به معنى ستون است ، و مقيد ساختن آن به »ترونها« ، دليل بر اين است كه آسمان ستونهاى مرئى ندارد ، مفهوم اين سخن آنست كه ستونهائى دارد اما غير قابل رؤيت است.
 براى جمله (بغير عمد ترونها) دو تفسير گفته‏ اند : نخست اينكه همانگونه كه مى‏بينيد آسمان ، بى‏ستون است ) گوئى در اصل چنين بوده ، ترونها بغير عمد ( ديگر اينكه )ترونها (، صفت براى )عَمَد (بوده باشد كه معنيش چنين مى‏ شود، آسمانها را بدون ستونى كه مرئى باشد ، برافراشته است ، كه لازمه آن وجود ستونى براى آسمان است ، اما ستونى نامرئى ! .
 و اين همان است كه از امام على بن موسى الرضا )عليهماالسلام( در حديث حسين بن خالد آمده است ، او مى‏ گويد از امام ابى الحسن الرضا )عليه‏السلام( پرسيدم ، اينكه خداوند فرموده) و السماء ذات الحبك  سوگند به آسمان كه داراى راههاست ( يعنى چه ، فرمود : اين آسمان راههائى به سوى زمين دارد ... حسين بن خالد مى‏ گويد عرض كردم چگونه مى‏تواند راه ارتباطى با زمين داشته باشد در حالى كه خداوند مى‏فرمايد آسمانها بى‏ستون است ، امام فرمود : سبحان الله ، أ ليس الله يقول بغير عمد ترونها ؟ قلت بلى ، فقال ثم عمد و لكن لا ترونها : عجيب است ، آيا خداوند نمى‏ فرمايد بدون ستونى كه قابل مشاهده باشد ؟ من عرض كردم آرى ، فرمود : پس ستونهائى هست و ليكن شما آنرا نمى‏ بينيد .
 اين آيه با توجه به حديثى كه از امام رضا عليه السلام در تفسير آن وارد شده است ، پرده از روى يك حقيقت علمى برداشته كه در زمان نزول آيات ، بر كسى آشكار نبود چرا كه در آن زمان هيئت بطلميوس با قدرت هر چه تمامتر ، بر محافل علمى جهان و بر افكار مردم حكومت مى‏ كرد ، و طبق آن آسمانها به صورت كراتى تو در تو همانند طبقات پياز روى هم قرار داشتند و طبعا هيچكدام معلق و بى‏ ستون نبود ، بلكه هر كدام بر ديگرى تكيه داشت ، ولى حدود هزار سال بعد از نزول اين آيات ، علم و دانش بشر به اينجا رسيد كه افلاك پوست پيازى ، به كلى موهوم است و آنچه واقعيت دارد ، اين است كه كرات آسمان هر كدام در مدار و جايگاه خود ، معلق و ثابتند ، بى‏ آنكه تكيه گاهى داشته باشند ، و تنها چيزى كه آنها را در جاى خود ثابت مى‏ دارد ، تعادل قوه جاذبه و دافعه است كه يكى ارتباط با جرم اين كرات دارد و ديگرى مربوط به حركت آنهاست .
 اين تعادل جاذبه و دافعه به صورت يك ستون نامرئى ، كرات آسمان را در جاى خود نگه داشته است .
 حديثى كه از امير مؤمنان على )عليه‏السلام( در اين زمينه نقل شده بسيار جالب است ، طبق اين حديث امام فرمود : هذه النجوم التى فى السماء مدائن مثل المدائن الذى فى الارض مربوطة كل مدينة الى عمود من نور .
 : اين ستارگانى كه در آسمانند ، شهرهائى هستند همچون شهرهاى روى زمين كه هر شهرى با شهر ديگر ) هر ستاره‏اى با ستاره ديگر ( با ستونى از نور مربوط است .
 آيا تعبيرى روشنتر و رساتر از ستون نامرئى يا ستونى از نور در افق ادبيات آن روز براى ذكر امواج جاذبه و تعادل آن با نيروى دافعه پيدا مى‏ شد؟!. 
 2 -  خلق السموات بغيرعمد ترونها و ألقى فى الارض رواسى‏ أن تميد بكم و بث فيها من كل دابة و أنزلنا من السماء ماء فأنبتنا فيها من كل زوج كريم‏ لقمان : 10 )او( آسمانها را بدون ستونى كه آن را ببينيد آفريد، و در زمين كوه‏هايى افكند تا شما را نلرزاند )و جايگاه شما آرام باشد( و از هر گونه جنبنده‏اى روى آن منتشر ساخت؛ و از آسمان آبى نازل كرديم و بوسيله آن در روى زمين انواع گوناگونى از جفتهاى گياهان پر ارزش رويانديم.
 به تعبير دقت كنيد مى‏فرمايد : خداوند آسمانها را بدون ستونى كه قابل رؤيت باشد آفريد.
 اين تعبير اشاره لطيفى است به قانون جاذبه و دافعه كه همچون ستونى بسيار نيرومند اما نامرئى كرات آسمانى را در جاى خود نگه داشته .
 و نيز در حديثى كه در بالا از حسين بن خالد از امام على بن موسى الرضا (عليهماالسلام) آورديم، به اين معنى تصريح كرده است.
 به هر حال جمله فوق يكى از معجزات علمى قرآن مجيد است كه شرح بيشتر آن بيرون از حوصله اين مختصر مى ‏باشد.