72 - سیاحت و گردشگری در اسلام
65 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

                                    

                                                             گردشگرى از نظر اسلام
 
 در دنياى ما آفريده‏ هاى بيشمار و منظره‏ هاى بى حساب ، و ديدنى‏ هاى فراوان، وجود دارد كه تماشا و ديدن هر تك تك آنها ميتواند، مايه عبرت و خداشناسى و ازدياد معرفت و تجربه و علم و دانش و خيلى چيزهاى ديگر شود بدينجهت است كه در هر زمان و تاريخى بمناسبت اقتضاى آن زمان و تاريخ، گروهى تحت عناوين مختلف )كسب علم، كسب مال،گردشگرى، سياحت، و مسافرت و. و.(براى چرخيدن به دور دنيا حركت مى‏ كردند و هركس نسبت به استعداد خود، بهره بردارى مى‏ كردند و مى‏كنند.
 البته ممكن است عده‏ اى هم براى تغيير آب و هوا و خوشگذرانى و زنده كردن روحيه و غيره  به مسافرت و چرخش اقدام نمايند.
 ولى  در كل گردش و سفر از هر جهت خوبست ولى نيك و بدش، و حلال و حرامش، مانند استفاده و بهره بردارى از خيلى چيزها، به نيت بستگى دارد مانند يك ليوان بلورين اگر با آن آب و شربت و ساير نوشابه‏ هاى معمولى بنوشى، حلال است، يا اگر شراب بخورى، حرامست.
 يا از راديو و تلويزيون اگر از اخبار و قرآن و فيلمهاى دينى و مذهبى و نصايح سخنرانى‏ هاى مورد نياز، استفاده شود حلال و از ماهواره‏ هاو فيلمهاى برخلاف شئون اسلاميت و انسانيت، استفاده شود، حرام است. (وخيلى مثالهاى ديگر)
 پس گردشگرى كه براى كسب اطلاعات و يادگيرى‏ هاى علمى  و نظامى وپزشگى و يا عبرت و پندگيرى و حتى تغيير آب و هوا كه براى سلامتى لازم است، باشد، از نظر دين مقدس اسلام، هيچ اشكالى ندارد بلكه در بعضى مواقع ضرورت دارد و واجب مى‏ شود.
 در این مورد چندين آيات قرآن كريم، دستور گردش و سير و سفر را صادر نموده و اهميت اين كار را، روشن و بيان نموده است.
 در اين ياد داشت مختصر، به چند آيه بدون پرداختن به تفسير و تشريح و توضيح آنها، اشاره مى‏ نمائيم. 
 1 - قدخلت من قبلكم سنن فسيروا فى الارض فانظروا كيف كان عاقبة المكذبين( آل عمران : 137) پيش از شما، سنّت‏هايى وجود داشت؛ (و هر قوم، طبق اعمال و صفات خود، سرنوشتهايى داشتند؛ كه شما نيز، همانند آن را داريد.) پس در روى زمين، گردش كنيد و ببينيد سرانجام تكذيب‏ كنندگان (آيات خدا) چگونه بود؟!
 2 -  قل سيروا فى الارض ثم انظروا كيف كان عاقبة المكذبين‏ ( انعام : 11 بگو: )روى زمين گردش كنيد! سپس بنگريد سرانجام تكذيب‏ كنندگان آيات الهى چه شد؟!
 3 -  و ما أرسلنا من قبلك الا رجالا نوحى اليهم من أهل القرى أفلم يسيروا فى الارض فينظروا كيف كان عاقبة الذين من قبلهم و لدار الاخرة خير للذين اتقوا أفلا تعقلون‏ (يوسف :  109 ) و ما نفرستاديم پيش از تو، جز مردانى از اهل آباديها كه به آنها وحى مى‏ كرديم! آيا (مخالفان دعوت تو) در زمين سير نكردند تا ببينند عاقبت كسانى كه پيش از آنها بودند چه شد؟! و سراى آخرت براى پرهيزكاران بهتر است! آيا فكر نمى‏ كنيد؟!
 4 - و لقد بعثنا فى كل أمة رسولا أن اعبدوا الله و اجتنبوا الطاغوت فمنهم من هدى الله و منهم من حقت عليه الضلالة فسيروا فى‏الارض فانظروا كيف كان‏ عاقبة المكذبين نحل : (34 و سرانجام بديهاى اعمالشان به آنها رسيد؛ و آنچه را ( از وعده‏ هاى عذاب) استهزا مى‏ كردند، بر آنان وارد شد.
 5 -  أفلم يسيروا فى الارض فتكون لهم قلوب‏ يعقلون بها أو اذان يسمعون بها فانها لاتعمى الابصار و لكن تعمى القلوب التى فى‏ الصدور ( حج : 46 ) آيا آنان در زمين سير نكردند، تا دلهايى داشته باشند كه حقيقت را با آن درك كنند؛ يا گوشهاى شنوايى كه با آن( نداى حق را ) بشنوند؟! چرا كه چشمهاى ظاهر نابينا . نمى‏ شود، بلكه دلهايى كه در سينه‏ هاست كور مى‏ شود.
 6 - قل سيروا فى الارض فانظروا كيف كان عاقبة المجرمين (نمل : 69 ) بگو: »در روى زمين سير كنيد و ببينيد عاقبت كار مجرمان به كجا رسيد!«
 7 -  قل سيروا فى الارض فانظروا كيف بدأ الخلق ثم الله ينشى النشأة الاخرة ان الله على كل شى‏ء قدير (عنكبوت : 20 ) بگو: »در زمين بگرديد و بنگريد خداوند چگونه آفرينش را آغاز كرده است؟ سپس خداوند ( به همين‏گونه ) جهان آخرت را ايجاد مى‏ كند؛ يقيناً خدا بر هر چيز توانا است!

8 - اوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿روم  ۹﴾ يا در زمين نگرديده‏اند تا ببينند فرجام كسانى كه پيش از آنان بودند چگونه بوده است آنها بس نيرومندتر از ايشان بودند و زمين را زير و رو كردند و بيش از آنچه آنها آبادش كردند آن را آباد ساختند و پيامبرانشان دلايل آشكار برايشان آوردند بنابراين خدا بر آن نبود كه بر ايشان ستم كند ليكن خودشان بر خود ستم میكردند.

9- قل سيروا فى الارض فانظرواكيف كان عاقبة الذين من قبل كان أكثرهم مشركين ( روم : 42 بگو: »در زمين سير كنيد و بنگريد عاقبت كسانى كه قبل از شما بودند چگونه بود؟ بيشتر آنها مشرك بودند!
10 - اولم يسيروا فى الارض فينظروا كيف كان عاقبة الذين من قبلهم و كانوا أشدمنهم‏ قو ة و ما كان الله ليعجزه من شى‏ء فى السموات و لا فى الارض انه كان عليما  قديرا . (فاطر : 44) آيا آنان در زمين نگشتند تا ببينند عاقبت كسانى كه پيش از آنها بودند چگونه بود؟! همانها كه از اينان قويتر ( و نيرومندتر) بودند؛ نه چيزى در آسمانها و نه چيزى در زمين از حوزه قدرت او بيرون نخواهد رفت؛ او دانا و تواناست!
11 -  أولم يسيروا فى الارض‏ فينظروا كيف كان عاقبة الذين كانوا من قبلهم كانوا هم أشد منهم قوة و اثارا فى الارض‏ فأخذهم‏ الله بذنوبهم و ما كان لهم من الله من واق( مؤمن : 21 ) آيا آنها روى زمين سير نكردند تا ببينند عاقبت كسانى كه پيش از آنان بودند چگونه بود؟! آنها در قدرت و ايجاد آثار مهمّ در زمين از اينها برتر بودند؛ ولى خداوند ايشان را به گناهانشان گرفت، و در برابر عذاب او مدافعى نداشتند!
  12 - أفلم يسيروا فى الارض فينظروا كيف كان عاقبة الذين من قبلهم كانوا أكثر منهم و أشد قوة و اثارا فى الارض فما أغنى عنهم ما كانوايكسبون مؤمن : 82 آيا روى زمين سير نكردند تا ببينند عاقبت كسانى كه پيش از آنها بودند چه شد؟! همانها كه نفراتشان از اينها بيشتر، و نيرو و آثارشان در زمين فزونتر بود؛ امّا هرگز آنچه را به دست مى‏ آوردند نتوانست آنها را بى‏ نياز سازد ( و عذاب الهى را از آنان دور كند ) !.
 13-   أفلم ‏يسيروا فى الارض‏ فينظروا كيف كان عاقبة الذين من قبلهم دمر الله عليهم و للكافرين‏ أمثلها .( محمد : آیه 10) آيا در زمين سير نكردند تا ببينند عاقبت كسانى كه قبل از آنان بودند چگونه بود؟! خداوند آنها را هلاك كرد؛ و براى كافران امثال اين مجازاتها خواهد بود! محمد : 0  و آبات دیگر در این مورد. 
  با توجه به مفاد آيات فوق مى‏ بينيم كه قرآن كريم: با تعابير گوناگون دستور سير و سفر را صادر نموده تا از جريان‏هاى گوناگون گذشتگان و از سر گذشت اقوام مختلف جهان و از كيفيت پايان زندگى آنان، عبرت بگيريم و بخود آئيم كه ما از آنها از نظر جسمى قوى واز نظر مالى بالاتر نيستيم كه نهايت آنها چه شد و به كجا انجاميد.
 خدايا به احترام محمد و اهلبيت طاهرينش عليهم السلام، ما را از شر شياطين جن و انس و شرور نفسمان محفوظ بدار آمين يارب العالمين.